دگرگونی های ادبیات عرب در عصر دیجیتال: بررسی تاثیر فناوری های نوین بر ساختار زیبایی شناختی و هویت فرهنگی

ادبیات عرب، به عنوان یکی از مولفه های بنیادین هویت فرهنگی در جهان اسلام، در مواجهه با تحولات فناورانه عصر دیجیتال با دگرگونی های عمیقی روبه رو شده است. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین چگونگی تاثیر فناوری های نوین دیجیتال بر ساختارهای زیبایی شناختی و بازتعریف هویت فرهنگی در ادبیات عرب معاصر است؛ امری که با وجود گسترش ادبیات دیجیتال، هنوز فاقد چارچوب نظری منسجم در مطالعات عربی است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعه کتابخانه ای و تحلیل محتوای منابع علمی، به بررسی ویژگی های ادبیات دیجیتال و بازتاب آن در ادبیات عرب می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که دیجیتالی شدن، با ایجاد ساختارهای غیرخطی، چندرسانه ای و تعاملی، موجب تحول در الگوهای روایت، تضعیف انسجام خطی متن و ارتقای نقش خواننده از مصرف کننده منفعل به کنشگری فعال شده است. همچنین، این تحولات به بازتعریف مفاهیم سنتی زیبایی شناسی و سیال شدن مرز میان نویسنده و مخاطب انجامیده است.نتایج پژوهش حاکی از آن است که ادبیات دیجیتال، ضمن ایجاد فرصت هایی برای نوآوری و گسترش بیان ادبی، چالش هایی جدی در زمینه حفظ هویت فرهنگی و بازتولید سنت های ادبی عربی نیز به همراه دارد. نوآوری این پژوهش در ارائه تحلیلی تلفیقی از نسبت میان فناوری دیجیتال، ساختار زیبایی شناختی و هویت فرهنگی در بستر ادبیات عرب است؛ رویکردی که می تواند به غنای مطالعات بین رشته ای در این حوزه کمک کند.

کلیدواژه ها:

ادبیات دیجیتال ، ادبیات عرب معاصر ، زیبایی شناسی ادبی ، هویت فرهنگی ، رسانه های نوین ، روایت غیرخطی