بررسی اثرات استرس های شغلی بر اختلالات اسکلتی-عضلانی و عملکرد شغلی در آتش نشانان شهر یزد

حرفه آتش نشانی به دلیل ماهیت عملیاتی و مواجهه با موقعیت های اضطراری، سطح بالایی از فشارهای جسمی و روانی را به کارکنان تحمیل می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر استرس های شغلی بر بروز اختلالات اسکلتی-عضلانی و عملکرد عملیاتی در آتش نشانان شهر یزد انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، توصیفی-تحلیلی از نوع مقطعی بود. جامعه آماری شامل ۱۶۰ نفر از کارکنان بخش عملیات آتش نشانی یزد بود که از میان آن ها ۱۱۳ نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استرس شغلی (HSE) و پرسشنامه اختلالات اسکلتی-عضلانی (راکین روک) استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) در نرم افزار Smart-PLS انجام گرفت. نتایج نشان داد که میانگین نمره استرس شغلی (۳/۹۱ از ۵) و اختلالات اسکلتی-عضلانی (۳/۰۶ از ۵) در میان آتش نشانان بالاتر از حد متوسط است. تحلیل معادلات ساختاری تایید کرد که استرس شغلی با ضریب مسیر ۰/۵۹۲ و آماره t برابر با ۷/۳۶۴، تاثیر مثبت و معناداری بر بروز علائم اختلالات اسکلتی-عضلانی دارد (p < ۰.۰۰۱). همچنین یافته ها حاکی از آن بود که افزایش استرس و آسیب های جسمی ناشی از آن، به طور مستقیم منجر به کاهش تمرکز، افت توان فیزیکی و کاهش کارایی عملیاتی نیروها در ماموریت ها می شود. بر اساس یافته های پژوهش، استرس شغلی یکی از عوامل کلیدی در تهدید سلامت جسمانی و افت عملکرد حرفه ای آتش نشانان است. بنابراین، پیاده سازی برنامه های مدیریت استرس، بهینه سازی ارگونومیک تجهیزات و اصلاح ساختار نوبت های کاری جهت کاهش فشارهای جسمی و روانی و ارتقای ایمنی و کارایی عملیاتی در سازمان آتش نشانی ضرورت دارد.

کلیدواژه ها:

استرس شغلی ، اختلالات اسکلتی-عضلانی ، عملکرد ، آتش نشانان ، یزد