طراحی و توسعه مدل شناسایی و کشف تقلب با تاکید ویژه بر حسابرسی داخلی و هوش مصنوعی در بستر تحول دیجیتال

در بستر تحول دیجیتال انجام شده است. این مطالعه از نوع کاربردی و به روش توصیفی–تحلیلی انجام پذیرفته و بخش میدانی آن مبتنی بر مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۲۳ نفر از خبرگان شامل مدیران مالی، حسابرسان داخلی و اساتید دانشگاه است. داده های کیفی به روش تحلیل مضمون و مطابق با چارچوب شش مرحله ای براون و کلارک تحلیل شد. در مرحله اول، ۹۰ کد اولیه از متون مصاحبه و اسناد پژوهشی استخراج گردید. سپس این کدها در قالب ۲۲ مضمون پایه طبقه بندی شده و پس از بازبینی و پالایش، ۶ مضمون سازنده شکل گرفت. در گام نهایی، مضامین سازنده در قالب ۶ مضمون فراگیر تجمیع شد که ابعاد اصلی مدل پژوهش را تشکیل می دهند. این ابعاد شامل توسعه مدل حسابرسی داخلی مبتنی بر کشف تقلب، کاربرد تحلیل داده و فناوری در حسابرسی، بهبود کیفیت افشا، تقویت فرهنگ ضدتقلب و پاسخگویی سازمانی، بهره گیری از هوش مصنوعی در تحلیل داده های مالی، و ارتقای امنیت و سلامت اطلاعات از طریق رمزنگاری و کنترل های سیستمی است. نتایج پژوهش نشان می دهد که یکپارچه سازی ظرفیت های حسابرسی داخلی با فناوری های پیشرفته همچون داده کاوی، الگوریتم های یادگیری ماشین، تحلیل رفتار مالی و سامانه های هوشمند می تواند دقت و سرعت کشف تقلب را بهبود داده و الگوی جامع تری برای مدیریت ریسک تقلب فراهم آورد. همچنین اعتبار تحلیل کیفی با استفاده از شاخص های هولستی، پی-اسکات، کاپای کوهن و آلفای کرپیندورف مورد ارزیابی قرار گرفت که مقادیر به دست آمده حاکی از پایایی و روایی مناسب کدگذاری ها است. بر اساس یافته ها، مدل نهایی پژوهش که شامل ۹۰ مضمون اولیه، ۲۲ مضمون پایه و ۶ مضمون فراگیر است، می تواند به عنوان چارچوبی یکپارچه برای ارتقای عملکرد حسابرسی داخلی و ایجاد نظام هوشمند کشف تقلب در سازمان ها مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حسابرسی داخلی ، تقلب ، هوش مصنوعی ، تحول دیجیتال ، کشف تقلب