تخمین مدل رشد اقتصادی با در نظر گرفتن درآمد مالیاتی و شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات با تاکید بر شاخص کنترل فساد

این پژوهش به بررسی و برآورد مدل رشد اقتصادی با تاکید بر نقش درآمدهای مالیاتی، شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات و شاخص کنترل فساد در کشورهای منتخب در حال توسعه طی دوره زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ می پردازد. هدف اصلی مطالعه، تحلیل روابط کوتاه مدت و بلندمدت میان این متغیرها و تبیین نحوه اثرگذاری آن ها بر رشد اقتصادی در چارچوب یک الگوی اقتصادسنجی پویا است. در این راستا، با بهره گیری از داده های تابلویی و استفاده از روش خودرگرسیون با وقفه های توزیعی پانلی (Panel ARDL) و برآوردگر میانگین گروهی تجمیعی (PMG) ارائه شده توسط پسران، شین و اسمیت (۱۹۹۹)، روابط تعادلی کوتاه مدت و بلندمدت میان متغیرها استخراج شده است. پیش از برآورد مدل، به منظور جلوگیری از بروز رگرسیون کاذب، پایایی متغیرها با استفاده از آزمون ریشه واحد لوین، لین و چو بررسی شد که نتایج نشان داد تمامی متغیرها در سطح، پایا هستند. همچنین برای بررسی وجود رابطه هم انباشتگی بلندمدت میان متغیرها، از آزمون کائو استفاده شد که نتایج آن حاکی از وجود رابطه تعادلی بلندمدت میان رشد اقتصادی، درآمد مالیاتی، شاخص کنترل فساد، شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات، موجودی سرمایه و اشتغال نیروی کار است.نتایج برآورد مدل ARDL پانل نشان می دهد در بلندمدت، درآمدهای مالیاتی اثر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی دارند که بیانگر نقش تجهیز منابع مالی دولت در توسعه زیرساخت ها و تقویت ظرفیت های تولیدی است. شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز اثر مثبت و بسیار معناداری بر رشد اقتصادی دارد که اهمیت توسعه زیرساخت های دیجیتال، گسترش دسترسی به فناوری و ارتقای بهره وری را در کشورهای در حال توسعه برجسته می سازد. موجودی سرمایه و اشتغال نیروی کار نیز مطابق با مبانی نظری رشد اقتصادی، اثر مثبت و معناداری بر رشد دارند. در مقابل، شاخص کنترل فساد دارای اثر منفی و معنادار بر رشد اقتصادی است که نشان دهنده نقش مخرب فساد در کاهش کارایی تخصیص منابع، تضعیف سرمایه گذاری و کندی فرآیند توسعه اقتصادی است. نتایج کوتاه مدت نیز همسو با یافته های بلندمدت بوده و معناداری ضرایب متغیرها را تایید می کند. ضریب جمله تصحیح خطا منفی و معنادار به دست آمده است که بیانگر وجود سازوکار بازگشت به تعادل و تعدیل حدود ۹ درصد از عدم تعادل در هر دوره زمانی است. به طور کلی، یافته های پژوهش نشان می دهد که تقویت نظام مالیاتی کارآمد، توسعه زیرساخت های فناوری اطلاعات و ارتباطات و بهبود کیفیت حکمرانی و کنترل فساد، از عوامل کلیدی در ارتقای رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

رشد اقتصادی ، درآمد مالیاتی ، فناوری اطلاعات و ارتباطات ، کنترل فساد ، کشورهای در حال توسعه