تحلیل آزمون های پیشرفت تحصیلی: پایایی، مزایا و انطباق با طبقه بندی شناختی بلوم

ارزشیابی پیشرفت تحصیلی یکی از ارکان اساسی نظام های آموزشی است که نقش تعیین کننده ای در هدایت فرایند یاددهی–یادگیری ایفا می کند. انتخاب نوع آزمون و شیوه سنجش، تاثیر مستقیمی بر کیفیت یادگیری، انگیزش فراگیران و اعتبار تصمیم های آموزشی دارد. هدف مقاله حاضر، تحلیل جامع انواع آزمون های پیشرفت تحصیلی مطرح شده در کتاب ارزشیابی از یادگیری اثر علی اکبر سیف و بررسی پایایی، مزایا و معایب هر یک از این آزمون ها با تاکید بر انطباق آن ها با سطوح حوزه شناختی در طبقه بندی Benjamin Bloom است. روش پژوهش حاضر، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر بررسی اسناد و منابع کتابخانه ای داخلی و خارجی در حوزه سنجش و اندازه گیری آموزشی است. در این مقاله آزمون های عینی (صحیح–غلط، چندگزینه ای، جورکردنی و تکمیل کردنی)، آزمون های تشریحی (پاسخ کوتاه و پاسخ گسترده)، و آزمون های عملکردی مورد تحلیل قرار گرفته اند. همچنین مفهوم پایایی آزمون ها بر اساس نظریه همسانی درونی و دیدگاه های کلاسیک اندازه گیری مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج تحلیل نشان می دهد که آزمون های عینی به دلیل عینیت در نمره گذاری از پایایی بالاتری برخوردارند و برای سنجش سطوح پایین تر شناختی مانند دانش و فهمیدن مناسب ترند؛ در حالی که آزمون های تشریحی و عملکردی گرچه ممکن است پایایی کمتری داشته باشند، اما برای سنجش سطوح بالاتر شناختی شامل تحلیل، ترکیب و ارزشیابی کارآمدترند. یافته ها همچنین بر ضرورت استفاده ترکیبی از انواع آزمون ها برای تحقق یادگیری عمیق و سنجش جامع اهداف آموزشی تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی آموزشی ، آزمون های پیشرفت تحصیلی ، پایایی ، طبقه بندی بلوم ، سنجش عملکردی