واکاوی نقوش پارچه بافی بزد

پارچه بافی سنتی تربت جام به عنوان یکی از شاخص ترین میراث های هنری و صنعتی در منطقه خراسان، مجموعه ای غنی از الگوهای بصری و نقش مایه های اصیل است که در تار و پود تاریخ این منطقه تنیده شده اند. با این حال، در میانه ی تحولات فرهنگی و صنعتی، بسیاری از مفاهیم و پیام های نهفته در این نقوش، از حوزه ی توجه پژوهشگران خارج شده و تنها به جنبه های ظاهری و آرایشی آن ها بسنده شده است. این خلاء تحقیق نشان می دهد که ارتباط میان ساختار تصویری نقوش و نظام ارزشی جامعه ای که آن ها را خلق کرده، به درستی تبیین نشده است. از این رو، بازشناسی معنایی این الگوها برای حفظ اصالت هنری تربت جام(بزد) ضرورتی اجتناب ناپذیر است. بر این اساس، حال سوال این است که: نقوش به کاررفته در پارچه های بافته شده در تربت جام(بزد)، چگونه مفاهیم و ارزش های فرهنگی را بازنمایی می کنند؟ فرض بر این است که این نقوش، فراتر از یک الگوی تزیینی، حامل نظام های نشانه شناختی و بازتاب دهنده جهان بینی هنرمندان بافنده این منطقه هستند. هدف این تحقیق، واکاوی و تبیین پیوند میان نقوش پارچه بافی تربت جام و مفاهیم فرهنگی است تا هویت معنایی این هنر احیا گردد. ماهیت تحقیق: توصیفی-تحلیلی بوده و روش گردآوری داده ها در آن، کتابخانه ای، میدانی است. مطالعه در حوزه مذکور در پژوهش های مردم شناسی و جامعه شناسی کارآمد خواهد بود.

کلیدواژه ها:

تربت جام ، بزد ، فرهنگ بومی ، هنرهای دستی ، پارچه بافی ، نقوش