تحلیل و بررسی نقوش حیوانی جعبه جواهرات المغیره

گسترش اسلام در سطح جهان نمادی از قدرت اسلام است. پهنه جغرافیای اسلام موجبات شکل گیری آثار هنری متنوعی شده است که در برخی موارد به یکدیگر شباهاتی دارند و در بعضی موارد متفاوت از یکدیگر می باشند. هنر جوامع اسلامی بخشی از فرهنگ و بینش اسلامی را هویدا می کنند که با توجه به جغرافیای اثر و عواملی دیگر همچون نوع کاربرد اثر هنری، جلوه های دیگری از هنر جوامع اسلامی پدیدار می شود. بررسی آثاری که مربوط به ادوار و سرزمین های اسلامی است می تواند در تحقیقات جامعه شناسی اسلامی و فرهنگ شناسی هنر اسلامی کارآمد باشد. یکی از آثار یاد شده نیز جعبه جواهرات المغیره مربوط به دوره سلطنت امویان و حکمرانی عبدالرحمن سوم در اسپانیا می باشد. جعبه جواهرات المغیره از عاج درست شده و بر روی آن نقوش متنوعی اعم از انسانی، حیوانی و گیاهی حکاکی شده است. نقوش یاد شده در قاب های ترنج وار قرار گرفته اند. نقوش حیوانی آن شامل تنوعی از چهارپایان و پرندگان می باشد. نوع ترکیب بندی نقوش و تنوع نقوش حیوانی این سوال را ایجاد می کند: «نقوش حیوانی جعبه جواهرات المغیره دربردارنده چه مفاهیمی است؟» فرض بر آن است که نقوش حیوانی حکاکی شده بر جعبه جواهرات المغیره مفاهیم اسطوره ای را القا می نماید. هدف از پژوهش حاضر بررسی نقوش حیوانی جعبه جواهرات المغیره از منظر مفاهیم اساطیری به منظور تحلیل و ارتباط نقوش حیوانی با نوع کاربرد جعبه و هنر اسلامی اسپانیا می باشد. این پژوهش ماهیت اسنادی-تحلیلی دارد و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانه ای می باشد. نتایج تحقیق بر این نکته اذعان دارد که نقوش به کار گرفته شده بر روی این جعبه جواهرات معانی و مفاهیمی اجتماعی، سیاسی و در بردارنده مفاهیم اسطوره ای و نمادین می باشد.

کلیدواژه ها:

امویان ، اسپانیا ، هنر ، جعبه جواهرات المغیره ، نقوش ، حیوانی ، مفاهیم اساطیر