بررسی مکانیسم های مولکولی بیماری عضلانی دوشن و راهکارهای نوین درمانی

دیستروفی عضلانی دوشن (DMD) شایع ترین و شدیدترین دیستروفی عضلانی دوران کودکی است که در اثر جهش های ژن DMD و فقدان یا کاهش شدید پروتئین دیستروفین ایجاد می شود. این بیماری با تخریب پیشرونده عضلات اسکلتی، درگیری قلبی تنفسی، ناتوانی حرکتی و کاهش امید به زندگی همراه است. با وجود پیشرفت های قابل توجه در مراقبت های حمایتی هنوز درمان قطعی برای این اختلال وجود ندارد و شناخت دقیق مکانیسم های مولکولی بیماری برای توسعه راهکارهای درمانی موثر ضروری است. این پژوهش به روش مروری انجام شد. برای گردآوری اطلاعات مقالات علمی منتشر شده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر بین المللی بررسی و مطالعات مرتبط با مبانی ژنتیکی، مکانیسم های مولکولی بیماری و رویکردهای درمانی نوین دیستروفی عضلانی دوشن مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان دادند که فقدان دیستروفین موجب اختلال در کمپلکس دیستروفین-گلیکوپروتئین، ناپایداری غشای سلول های عضلانی و افزایش نفوذپذیری سارکولما می شود. این تغییرات با اختلال در هموستاز، کلسیم، افزایش استرس اکسیداتیو، فعال شدن مسیرهای التهابی و تخریب پیشرونده فیبرهای عضلانی همراه بودند و در نهایت به فیبروز و جایگزینی بافت عضلانی با بافت چربی منجر شدند. همچنین مشخص شد که مکانیسم های مشابهی در عضله قلب و عضلات تنفسی رخ داده و زمینه ساز کاردیومیوپاتی، نارسایی تنفسی و افزایش مرگ و میر بیماران می شوند. بررسی درمان های نوین نشان داد که راهبردهایی مانند پرش اگزونی، ژن درمانی مبتنی بر میکرو-دیستروفین، ویرایش ژن با فناوری CRISPR/Cas۹، سلول درمانی و داروهای هدفمند توانسته اند چشم انداز جدیدی برای اصلاح علت مولکولی بیماری فراهم کنند، هر چند چالش هایی نظیر ناهمگونی ژنتیکی، محدودیت سامانه های انتقال ژن، پاسخ های ایمنی، نگرانی های ایمنی بلندمدت و هزینه های بالا همچنان وجود دارند. در مجموع نتایج این مطالعه نشان دادند که دیستروفی عضلانی دوشن یک بیماری چندعاملی و چندسیستمی است که پیشرفت آن حاصل تعامل پیچیده مسیرهای مولکولی متعدد است. اگرچه درمان های مولکولی نوین افق امیدوارکننده ای برای مدیریت و اصلاح بیماری ایجاد کرده اند، دستیابی به درمان های موثر و پایدار مستلزم توسعه رویکردهای چندوجهی و شخصی سازی شده ای است که علاوه بر اصلاح نقص ژنتیکی اولیه، پیامدهای پاتوفیزیولوژیک ثانویه را نیز به طور همزمان هدف قرار دهند.

کلیدواژه ها:

دیستروفی عضلانی ، دوشن ، ژن DMD ، دیستروفین ، پاتوفیزیولوژی ، مولکولی ، پرش اگزونی ، ژن درمانی ، CRISPR/Cas۹