بررسی کیفی آب آشامیدنی شهرستان رفسنجان با تاکید بر پارامترهای شیمیایی و ارزیابی ریسک سلامت

مقدمه آب آشامیدنی سالم یکی از اساسی ترین نیازهای سلامت عمومی است و کیفیت آن به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک ایران از اهمیت ویژه ای برخوردار است. با هدف بررسی کیفیت آب آشامیدنی چهار نقطه مختلف شهرستان رفسنجان بخش اعصاب زنان، روستای عرب آباد در حومه شرقی، شرکت شهرسازی شهرداری در بلوار خلیج فارس حومه غربی و مهدی آباد در بلوار ولیعصر از نظر پارامترهای فلوراید، منگنز، آلومینیوم، آهن، پتاسیم، نیترات، سولفات و نیتریت انجام شده است. روش ها داده های غلظتی حاصل از نمونه برداری از چهار نقطه مذکور با استانداردهای ملی ایران (موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی، ایران استاندارد ۱۰۵۳) و رهنمودهای سازمان بهداشت جهانی (WHO) مقایسه گردید. همچنین مروری بر مطالعات پیشین در ایران و جهان و تاثیرات هر یک از پارامترهای شیمیایی بر سلامت جمعیت هدف انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که غلظت نیترات در تمامی نمونه های آب در دامنه ای بین ۱ تا ۱۰ میلی گرم بر لیتر قرار دارد که این مقدار بسیار پایین تر از حد مجاز تعیین شده توسط سازمان بهداشت جهانی ۵۰ میلی گرم بر لیتر است. در خصوص فلوراید، اگرچه میانگین غلظت آن در محدوده مجاز گزارش شده اما در برخی نقاط نمونه برداری غلظت هایی تا ۱۰ میلی گرم بر لیتر نیز مشاهده شده است که در صورت تایید نهایی به طور چشمگیری بالاتر از حد مجاز سازمان بهداشت جهانی (۱.۵) میلی گرم بر لیتر خواهد بود و نیازمند توجه ویژه است. غلظت سولفات نیز در بازه ای بین ۴۰۴ تا ۶۳۴ میلی گرم بر لیتر متغیر بوده؛ اگرچه این مقدار در برخی موارد از حد مطلوب استاندارد ملی ایران (۲۰۰ میلی گرم بر لیتر) فراتر رفته اما همچنان زیر حداکثر مجاز همان استاندارد ۴۰۰ میلی گرم بر لیتر و همچنین زیر حد مجاز سازمان بهداشت جهانی ۵۰۰ میلی گرم بر لیتر قرار دارد. سایر پارامترهای شیمیایی اندازه گیری شده شامل آهن، منگنز، آلومینیوم، پتاسیم و نیتریت همگی در محدوده مجاز استانداردهای ملی و بین المللی بوده و از نظر سلامت عمومی نگرانی جدی ایجاد نمی کنند. نتیجه گیری: اگرچه بیشتر پارامترهای اندازه گیری شده در محدوده مجاز استانداردهای ملی و بین المللی قرار دارند، اما غلظت بالای فلوراید در برخی نقاط و سولفات در برخی دیگر نیازمند توجه ویژه و پایش مستمر است. با توجه به اینکه بیش از ۸۷ درصد از منابع آب زیرزمینی دشت رفسنجان برای مصارف شرب نامناسب گزارش شده اند، مدیریت پایدار منابع آب و تصفیه مناسب آب آشامیدنی در این منطقه یک ضرورت اجتناب ناپذیر است.

کلیدواژه ها:

پارامتر ، آب ، شیمیایی ، ارزیابی ریسک