روایت تجربه معلم از تقویت مشارکت دانش آموزان کم حرف و منزوی در فعالیت های کلاسی؛ یک روایت پژوهی در پایه چهارم ابتدایی

مشارکت فعال دانش آموزان در فعالیت های کلاسی یکی از عوامل مهم در شکل گیری فرایند یادگیری پویا و موثر است؛ با این حال، برخی دانش آموزان به ویژه دانش آموزان کم حرف و منزوی، به دلایلی مانند ترس از اشتباه، نگرانی از قضاوت همسالان، اعتمادبه نفس پایین و تجربه های نامناسب در موقعیت های جمعی، کمتر در فعالیت های کلاسی مشارکت می کنند. پژوهش حاضر با هدف روایت و تبیین تجربه سه معلم از تلاش برای تقویت مشارکت دانش آموزان کم حرف و منزوی در یک کلاس پسرانه پایه چهارم ابتدایی انجام شد. این پژوهش با رویکرد روایت پژوهی و با تکیه بر مشاهده مستقیم، گفت وگو با دانش آموزان، بررسی فعالیت های فردی و گروهی، ثبت تجربه های معلمان و گفت وگوی تاملی میان سه معلم انجام گرفت. در فرایند تجربه، راهکارهایی مانند فعالیت های دونفره، تشکیل گروه های کوچک، واگذاری مسئولیت های ساده، اختصاص زمان برای فکر کردن پیش از پاسخ گویی، استفاده از بازی های آموزشی، ایجاد فضای امن برای اشتباه کردن، تشویق تلاش و حرکت تدریجی از مشارکت گروهی به مشارکت فردی به کار گرفته شد. یافته های حاصل از روایت ها نشان داد که مشارکت دانش آموزان به صورت تدریجی افزایش یافت و نشانه هایی مانند حضور فعال تر در گروه ها، پذیرش مسئولیت، بیان نظر، پاسخ گویی شفاهی و مشارکت در ارائه های کوتاه مشاهده شد. همچنین تجربه نشان داد که کم حرفی لزوما نشانه ضعف درسی یا بی علاقگی نیست و ایجاد محیطی امن، حمایتگر و متناسب با تفاوت های فردی می تواند زمینه مشارکت بیشتر دانش آموزان را فراهم کند. در نهایت، این تجربه موجب تغییر نگاه معلمان از «وادار کردن دانش آموز به مشارکت» به «فراهم کردن فرصت و شرایط مناسب برای مشارکت» شد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: روایت پژوهی ، مشارکت دانش آموزان ، دانش آموزان کم حرف ، دانش آموزان منزوی ، پایه چهارم ابتدایی ، تجربه معلم