چگونه معلم، اعتماد به نفس را در دانش آموز بسازد؟

اعتماد به نفس به عنوان یکی از ارکان اساسی موفقیت تحصیلی، سازگاری اجتماعی و سلامت روان شناختی دانش آموزان شناخته می شود. در نظام تعلیم و تربیت، معلم نقشی محوری و غیرقابل جایگزین در پرورش این سازه روان شناختی ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی راهکارهایی که معلمان برای ساخت اعتماد به نفس در دانش آموزان به کار می گیرند و تعیین اهمیت هر یک از این راهکارها از دیدگاه معلمان دوره ابتدایی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه معلمان دوره ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ تشکیل می دادند که از میان آن ها ۲۸۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که شامل ۳۰ گویه در شش بعد: عوامل عاطفی و ارتباطی، بازخورد و تشویق، ایجاد محیط امن، مشارکت و فعال سازی، چالش و انتظار متناسب، و الگوسازی و توسعه مهارت ها بود. روایی پرسشنامه توسط پنلی از خبرگان روان شناسی تربیتی تایید شد و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ۰/۹۴ محاسبه گردید. برای بررسی نرمال بودن توزیع داده ها از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف و برای تحلیل سوالات پژوهش از آزمون تی تک نمونه ای استفاده شد. یافته ها نشان داد که توزیع داده ها نرمال است و هر شش بعد به طور معناداری در ساخت اعتماد به نفس دانش آموزان نقش دارند (p < ۰/۰۰۱). در میان ابعاد، «عوامل عاطفی و ارتباطی» و «ایجاد محیط امن» بالاترین میانگین و بعد «الگوسازی و توسعه مهارت» پایین ترین میانگین را به دست آوردند، هرچند همچنان بالاتر از میانگین نظری بود. نتایج این پژوهش، بینش های کاربردی و عملیاتی برای معلمان، مدیران مدارس و طراحان برنامه درسی فراهم می آورد تا مداخلاتی هدفمند برای تقویت اعتماد به نفس دانش آموزان طراحی و اجرا کنند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: اعتماد به نفس ، معلم ، دانش آموز ، راهکارهای تربیتی ، مدرسه