تربیت شهروند مسئول از خانه آغاز می شود

تربیت شهروند مسئول از خانه آغاز می شود: مطالعه ای درباره رویکردهای والدین و نقش آنان در پرورش ارزش های شهروندی در کودکانپژوهش حاضر با هدف بررسی نقش خانواده به ویژه والدین در تربیت شهروندان مسئول در میان کودکان انجام شده است. در دنیای امروز که تحولات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ساختار جوامع را دگرگون ساخته، خانواده همچنان به عنوان نخستین و اساسی ترین نهاد انتقال ارزش های شهروندی به نسل آینده مطرح است. هدف از انجام این پژوهش، بررسی رابطه بین سبک های فرزندپروری والدین، میزان دانش شهروندی والدین، فرصت هایی که برای مشارکت در فعالیت های اجتماعی فراهم می آورند، و شکل گیری مسئولیت پذیری مدنی، مشارکت اجتماعی، احترام به تنوع و تفکر انتقادی در کودکان بود. روش پژوهش توصیفی-همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه والدین دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود. با استفاده از نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۳۸۴ نفر از والدین به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی محتوایی آن توسط صاحب نظران علوم تربیتی تایید و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (α=۰/۹۱) محاسبه شد. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف و آزمون تی تک نمونه ای انجام گرفت. یافته ها نشان داد که میانگین نمرات تمامی ابعاد شهروندی مسئولانه (مسئولیت پذیری مدنی، مشارکت اجتماعی، احترام به تنوع و تفکر انتقادی) به طور معناداری بالاتر از میانگین نظری است (p<۰/۰۵). این نتایج بیانگر آن است که والدین نقش بسزایی در شکل دهی ارزش های شهروندی در کودکان ایفا می کنند و سبک های فرزندپروری حمایتی و دموکراتیک همراه با مشارکت فعال والدین در فعالیت های اجتماعی، اثر مثبتی بر رشد شهروندی مسئولانه دارد. ازاین رو، پیشنهاد می شود سیاست گذاران و برنامه ریزان آموزشی با طراحی و اجرای برنامه های آموزشی، سطح آگاهی و مهارت والدین را در تربیت ارزش های شهروندی ارتقا دهند تا خانواده ها بتوانند نقش خود را به عنوان نخستین مدرسه شهروندی به طور موثر ایفا کنند

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: شهروندی مسئولانه ، خانواده ، والدین ، مسئولیت پذیری مدنی ، مشارکت اجتماعی ، تفکر انتقادی ، سبک های فرزندپروری