نقش اینترنت اشیاء (IoT) در توسعه ی شهرهای هوشمند: یک مطالعه ی پیمایشی

رشد شتابان شهرنشینی در سراسر جهان، چالش های بی سابقه ای را برای شهرها پدید آورده است که از جمله ی مهم ترین آن ها می توان به ترافیک سنگین، آلودگی زیست محیطی، مدیریت ناکارآمد منابع، و کاهش کیفیت خدمات عمومی اشاره کرد. در این میان، مفهوم شهر هوشمند به عنوان یک الگوی نویدبخش برای توسعه ی پایدار شهری ظهور یافته است. شهرهای هوشمند با بهره گیری از فناوری های پیشرفته ی اطلاعات و ارتباطات، به ویژه اینترنت اشیاء، درصدد ارتقای کیفیت زندگی، بهینه سازی مصرف منابع، و بهبود حکم روایی شهری هستند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش اینترنت اشیاء در توسعه ی شهرهای هوشمند از دیدگاه خبرگان مدیریت شهری انجام شده است. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی است و جامعه ی آماری شامل خبرگان مدیریت شهری، مدیران فناوری اطلاعات، و متخصصان شاغل در شهرداری های کلان شهرهای ایران است. با استفاده از نمونه گیری تصادفی طبقه ای، ۲۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ی محقق ساخته بود که روایی آن توسط پنل خبرگان و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۹۴) تایید شد. برای بررسی نرمال بودن توزیع داده ها از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف و برای آزمون فرضیه ها از آزمون تی تک نمونه ای استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که اینترنت اشیاء در توسعه ی شهر هوشمند در تمامی ابعاد شامل حکم روایی هوشمند، اقتصاد هوشمند، حمل ونقل هوشمند، محیط زیست هوشمند، زندگی هوشمند، و انسان هوشمند نقش معناداری دارد. نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که میانگین نمرات تمامی مولفه ها به طور معناداری بالاتر از میانگین نظری است (p < ۰/۰۰۱). پژوهش نتیجه می گیرد که سرمایه گذاری در زیرساخت های اینترنت اشیاء، تدوین چارچوب های نظارتی مناسب، و ارتقای سواد دیجیتال شهروندان برای تسریع در تبدیل شهرهای سنتی به شهرهای هوشمند ضروری است. یافته های این پژوهش دارای کاربردهای عملی برای برنامه ریزان شهری، سیاست گذاران، و توسعه دهندگان فناوری در ایران است.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: اینترنت اشیاء ، شهر هوشمند ، مدیریت شهری ، توسعه ی پایدار ، فناوری اطلاعات و ارتباطات ، ایران