بررسی چالش های معلمان در اجرای فعالیت های آزمایشگاهی درس علوم تجربی دوره متوسطه اول و ارائه راهکارهای بهبود آن

چکیدهفعالیت های آزمایشگاهی از مهم ترین مولفه های آموزش علوم تجربی به شمار می روند و نقش مهمی در تعمیق یادگیری مفاهیم علمی، تقویت مهارت های عملی، پرورش تفکر علمی و افزایش مشارکت و انگیزه دانش آموزان دارند. با وجود اهمیت این فعالیت ها، اجرای مطلوب آن ها در مدارس دوره متوسطه اول با چالش های متعددی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش های معلمان در اجرای فعالیت های آزمایشگاهی درس علوم تجربی دوره متوسطه اول و ارائه راهکارهای بهبود آن انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی پیمایشی است. جامعه پژوهش را معلمان درس علوم تجربی دوره متوسطه اول تشکیل می دهند و داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان داد که مهم ترین چالش های معلمان شامل کمبود و فرسودگی تجهیزات و مواد آزمایشگاهی، محدودیت زمان آموزشی، پرجمعیت بودن کلاس ها، کمبود فضای مناسب، مشکلات مربوط به رعایت اصول ایمنی، محدودیت مهارت های حرفه ای برخی معلمان و حمایت ناکافی مدیریتی است. همچنین مشخص شد که استفاده از فعالیت های آزمایشگاهی زمانی اثربخشی بیشتری دارد که دانش آموزان در فرایند طراحی، اجرا، مشاهده، ثبت و تحلیل نتایج مشارکت فعال داشته باشند. بر اساس یافته ها، تجهیز و به روزرسانی آزمایشگاه ها، استفاده از وسایل ساده و کم هزینه، برگزاری دوره های آموزش عملی و توانمندسازی معلمان، اختصاص زمان کافی به فعالیت های آزمایشگاهی، بهبود مدیریت کلاس، تقویت حمایت مدیران و استفاده هدفمند از فناوری های آموزشی به عنوان مهم ترین راهکارهای بهبود اجرای فعالیت های آزمایشگاهی پیشنهاد می شود. در مجموع، رفع چالش های موجود نیازمند رویکردی چندبعدی و توجه هم زمان به عوامل تجهیزاتی، آموزشی، حرفه ای، مدیریتی و برنامه ریزی درسی است.کلمات کلیدی: فعالیت های آزمایشگاهی، علوم تجربی، معلمان، دوره متوسطه اول، چالش های آموزشی، آموزش علوم، یادگیری عملی، آزمایشگاه مدرسه.