تحلیل نقش سواد دیجیتال معلم در کیفیت تدریس مقطع متوسطه اول

تحول دیجیتال در آموزش، به ویژه با گسترش ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، ساختارهای سنتی تدریس و یادگیری را دگرگون کرده است. در این میان، دوره متوسطه اول به دلیل هم زمانی با مرحله حساس نوجوانی، شکل گیری هویت، رشد مهارت های اجتماعی و تقویت تفکر انتقادی، نیازمند توجهی ویژه است. مسئله اصلی صرفا ورود فناوری به کلاس درس نیست؛ بلکه کیفیت استفاده آموزشی، اخلاقی و تربیتی از آن و توانایی معلم در هدایت این فرایند اهمیت دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مرور منابع علمی و اسناد بین المللی، نقش سواد دیجیتال معلم را در ارتقای کیفیت تدریس دانش آموزان متوسطه اول بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد سواد دیجیتال معلم، مجموعه ای از مهارت های فنی، اطلاعاتی، رسانه ای، اخلاقی، ارتباطی و تربیتی است که به معلم امکان می دهد ابزارهای هوش مصنوعی را نه به عنوان جایگزین خود، بلکه به عنوان پشتیبان یادگیری شخصی سازی شده، ارزشیابی تکوینی، تولید محتوای متناسب و شناسایی نیازهای یادگیری دانش آموزان به کار گیرد. بااین حال، شکاف دسترسی، سوگیری الگوریتمی، نقض حریم خصوصی، وابستگی شناختی، کاهش تعاملات چهره به چهره و آسیب به اصالت یادگیری، از مهم ترین چالش های این حوزه اند. نتیجه پژوهش آن است که بازتعریف نقش معلم در عصر هوش مصنوعی باید بر مبنای «معلم طراح یادگیری، تسهیل گر، مربی اخلاقی، ارزیاب انتقادی و حامی رشد انسانی دانش آموز» صورت پذیرد. الگوی مطلوب، آموزش ترکیبی انسان محور است که در آن فناوری در خدمت رابطه تربیتی، خلاقیت، تفکر انتقادی، همدلی و عدالت آموزشی قرار گیرد.کلیدواژه ها: هوش مصنوعی در آموزش، آموزش متوسطه اول، سواد دیجیتال، نقش معلم، تحول دیجیتال.