معلم در برابر پاسخ های بی پایان؛ چگونه دانش آموز را دوباره به فکرکردن برگردانیم؟

پژوهش حاضر با هدف بررسی راهکارهای عملی معلم برای مواجهه با پدیده ی پاسخ های بی پایان دانش آموزان و بازگرداندن آنان به فرایند تفکر عمیق انجام شده است. این پدیده که در آن دانش آموز بدون تامل کافی به ارائه ی حجم انبوهی از پاسخ های سطحی، تکراری یا فاقد ساختار می پردازد، یکی از چالش های جدی نظام آموزشی ایران به شمار می رود. پژوهش از نوع کاربردی و به روش توصیفی-پیمایشی است و جامعه ی آماری آن را معلمان دوره ی ابتدایی و متوسطه ی اول شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ تشکیل می دهد. نمونه گیری به روش طبقه ای تصادفی و با حجم ۲۵۰ نفر انجام گرفته است. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه ی محقق ساخته ای است که روایی آن از طریق روایی محتوایی با نظر خبرگان و پایایی آن با محاسبه ی ضریب آلفای کرونباخ (۰/۹۲) تایید شد. یافته های پژوهش نشان داد که میانگین نمره ی معلمان در به کارگیری راهبردهای مدیریت پاسخ های بی پایان و سوق دهی دانش آموز به تفکر، به طور معناداری بالاتر از میانگین فرضی (۳) است (p<۰.۰۰۱). همچنین نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که مولفه هایی نظیر «ایجاد فضای امن روانی»، «استفاده از زمان انتظار»، «پرسش گری سقراطی» و «بازخورد توصیفی» از مهم ترین راهبردهای شناسایی شده از سوی معلمان بوده اند. در نهایت، نتایج پژوهش بر لزوم بازاندیشی در شیوه های ارزشیابی، تقویت مهارت های حرفه ای معلمان و حرکت از آموزش حفظ محور به سمت تربیت تفکرمحور تاکید دارد.واژگان کلیدی: پاسخ های بی پایان، تفکر انتقادی، پرسش گری سقراطی، زمان انتظار، بازخورد توصیفی، مدیریت کلاس، تربیت تفکرمحور.