تاثیر فعالیت های گروهی هدفمند بر رشد مهارت های ارتباطی و مسئولیت پذیری دانش آموزان

مدرسه تنها محیطی برای انتقال دانش و مفاهیم درسی نیست، بلکه یکی از مهم ترین محیط های اجتماعی برای شکل گیری شخصیت، نگرش ها، مهارت های ارتباطی و رفتارهای مسئولانه دانش آموزان به شمار می رود. دانش آموزان در جریان زندگی مدرسه ای، علاوه بر یادگیری مفاهیم علمی، نیازمند کسب توانایی هایی هستند که آنان را برای حضور موثر در خانواده، مدرسه و جامعه آماده کند. مهارت برقراری ارتباط موثر، توانایی همکاری با دیگران، گوش دادن فعال، بیان مناسب دیدگاه ها، پذیرش تفاوت ها، حل تعارض و احساس مسئولیت در برابر وظایف فردی و جمعی از جمله شایستگی هایی هستند که نقش مهمی در موفقیت تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان دارند. فعالیت های گروهی هدفمند می توانند یکی از موثرترین شیوه های تربیتی و آموزشی برای پرورش این مهارت ها باشند. در فعالیت گروهی، دانش آموز از حالت دریافت کننده منفعل آموزش خارج شده و در فرآیند یادگیری، تعامل و تصمیم گیری مشارکت می کند. او ناگزیر است دیدگاه خود را بیان کند، به سخنان دیگران گوش دهد، وظیفه ای را بر عهده بگیرد، با اعضای گروه هماهنگ شود و نسبت به نتیجه فعالیت احساس مسئولیت کند. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر فعالیت های گروهی هدفمند بر رشد مهارت های ارتباطی و مسئولیت پذیری دانش آموزان است. این مقاله با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بررسی مبانی نظری و پژوهش های مرتبط تدوین شده است. یافته های حاصل از بررسی منابع نشان می دهد که فعالیت های گروهی هدفمند، در صورت طراحی مناسب، تقسیم عادلانه نقش ها، تعیین اهداف روشن، نظارت سازنده معلم و ایجاد فضای روانی امن، می توانند زمینه رشد قابل توجه مهارت های ارتباطی، همکاری، خودباوری، مسئولیت پذیری، مشارکت اجتماعی و حل مسئله را فراهم کنند. همچنین مشخص شد که کار گروهی صرفا به قرار گرفتن چند دانش آموز در کنار یکدیگر محدود نمی شود؛ بلکه زمانی اثربخش است که اعضای گروه دارای هدف مشترک، نقش مشخص، وابستگی متقابل و مسئولیت فردی باشند. بنابراین استفاده برنامه ریزی شده از فعالیت های گروهی در فرایند آموزش و تربیت می تواند به شکل گیری دانش آموزانی فعال، مسئول، مشارکت جو، توانمند در برقراری ارتباط و آماده برای زندگی اجتماعی کمک کند.کلیدواژه ها: فعالیت گروهی، مهارت های ارتباطی، مسئولیت پذیری، دانش آموزان، یادگیری مشارکتی