مرور نظام مند بر عوامل موثر بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان و ارائه راهکارهای عملی برای معلمان و مدارس

پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند پژوهش های انجام شده در حوزه عوامل موثر بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان و ارائه راهکارهای عملی برای معلمان و مدارس انجام شد. این پژوهش از نوع مطالعات کتابخانه ای با رویکرد مرور نظام مند است. عملکرد تحصیلی دانش آموزان به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های کیفیت نظام آموزشی، تحت تاثیر مجموعه گسترده ای از عوامل فردی، خانوادگی، مدرسه ای و اجتماعی قرار دارد. شناسایی این عوامل و ارائه راهکارهای عملی برای بهبود آن ها، یکی از دغدغه های اصلی معلمان، مشاوران و مدیران مدارس است.یافته های مرور نظام مند نشان داد که انگیزش تحصیلی به عنوان یکی از قوی ترین پیش بینی کننده های عملکرد تحصیلی، نقشی کلیدی در موفقیت دانش آموزان ایفا می کند . انگیزش در دو دسته داخلی (ناشی از علاقه و اشتیاق درونی) و خارجی (ناشی از عواملی مانند تشویق معلمان و نمرات بالا) تقسیم بندی می شود و هر دو نوع می توانند به بهبود عملکرد تحصیلی کمک کنند . خودکارآمدی تحصیلی نیز به عنوان یکی دیگر از عوامل مهم فردی شناسایی شد که با باور دانش آموز به توانایی خود در انجام موفقیت آمیز تکالیف تحصیلی مرتبط است . همچنین، پژوهش ها نشان داده اند که کیفیت رابطه معلم-دانش آموز تاثیر مستقیم و معناداری بر انگیزش و درگیری تحصیلی دانش آموزان دارد و معلمانی که روابط گرم و حمایت گرانه ای با دانش آموزان برقرار می کنند، به بهبود عملکرد تحصیلی آن ها کمک می کنند. حمایت خانواده نیز به عنوان یکی از مهم ترین عوامل بیرونی، با افزایش اعتماد به نفس و انگیزه دانش آموزان، به بهبود نتایج تحصیلی منجر می شود.بر اساس یافته های این مرور کتابخانه ای، راهنمای عملی بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان در چهار حوزه اصلی تدوین شده است: (۱تقویت انگیزش تحصیلی از طریق ایجاد علاقه، ارائه بازخورد سازنده و تشویق دانش آموزان؛ (۲( بهبود روش های تدریس و یادگیری با استفاده از رویکردهای فعال مانند یادگیری گروهی و پروژه محور؛ (۳) ارتقای کیفیت روابط معلم-دانش آموز از طریق ایجاد فضای گرم، حمایت گرانه و مبتنی بر اعتماد؛ و (۴) گسترش همکاری مدرسه و خانواده با هدف ایجاد حمایت همه جانبه از دانش آموزان.