تاثیر چیدمان کلاس بر مدیریت رفتار و مشارکت دانش آموزان درفرایند یادگیری

هدف از پژوهش حاضر، بررسی تاثیر الگوهای گوناگون چیدمان فیزیکی کلاس درس بر مدیریت رفتار و میزان مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت و روش گردآوری داده ها، توصیفی–همبستگی از نوع شبه آزمایشی و پیمایشی می باشد. جامعه آماری تحقیق شامل دانش آموزان و معلمان مقطع متوسطه بوده که با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و داده های مورد نیاز از طریق پرسش نامه های استاندارد مدیریت رفتار و چک لیست های مشاهده مشارکت کلاسی جمع آوری گردید. چیدمان های کلاسی در سه الگوی سنتی (ردیفی)، نعلی شکل (U شکل) و گروهی (خوشه ای) مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفتند. به منظور بررسی و پردازش داده ها، از رویکرد آمار استنباطی و تکنیک مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) با استفاده از نرم افزار SPSS بهره گرفته شد. مدل تحلیل مطالب بر مبنای ارزیابی شاخص های تعامل همسالان، حواس پرتی، رفتارهای ایذایی و درگیری شناختی دانش آموزان تدوین و آزموده شد. یافته های حاصل از پژوهش نشان داد که ساختار فیزیکی فضا، تاثیر معنادار و مستقیمی بر کاهش تنش های رفتاری و ارتقای انگیزه تحصیلی دارد. بر اساس نتایج، چیدمان های منعطف نظیر الگوهای خوشه ای و U شکل به طور چشمگیری رفتارهای نامطلوب را کاهش و ارتباط چشمی موثر معلم با فراگیران را تسهیل می کنند. همچنین این ساختارها با تقویت حس تعلق و تسهیل کار گروهی، میزان مشارکت کلاسی و ماندگاری یادگیری را افزایش می دهند؛ از این رو، بهسازی و انعطاف پذیری محیط فیزیکی کلاس به عنوان یک متغیر کلیدی در مدیریت کارآمد رفتار و بهبود فرایند یاددهی–یادگیری پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی:چیدمان کلاس ، مدیریت رفتار ، مشارکت دانش آموزان ، فرایند یادگیری ، محیط فیزیکی آموزش.