کودک، مدرسه و هوش مصنوعی: تبیین نقش آموزگار در شکل گیری سواد هوشمند و اندیشه ورزی انتقادی

گسترش روزافزون فناوری های نوین و ظهور ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، ضرورت بازنگری در اهداف و روش های آموزشی دوره ابتدایی را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان، آموزگار ابتدایی نقش مهمی در آماده سازی دانش آموزان برای مواجهه آگاهانه، مسئولانه و نقادانه با فناوری های هوشمند ایفا می کند. هدف این مقاله، بررسی نقش آموزگار دوره ابتدایی در پرورش سواد هوش مصنوعی و تقویت تفکر انتقادی دانش آموزان در عصر فناوری است. سواد هوش مصنوعی در این پژوهش شامل شناخت مقدماتی مفهوم و کارکرد هوش مصنوعی، آگاهی از قابلیت ها و محدودیت های آن، توانایی ارزیابی و اعتبارسنجی اطلاعات تولیدشده توسط ابزارهای هوشمند و رعایت اصول اخلاقی در استفاده از این فناوری هاست. آموزگار می تواند از طریق ایجاد محیط یادگیری پرسشگرانه، آموزش مهارت ارزیابی منابع، طراحی فعالیت های حل مسئله، مقایسه پاسخ های هوش مصنوعی با منابع معتبر و الگوسازی در استفاده مسئولانه از فناوری، زمینه رشد تفکر انتقادی دانش آموزان را فراهم کند. همچنین، توجه به حریم خصوصی، مالکیت فکری، صحت اطلاعات و مسئولیت پذیری دیجیتال از مولفه های مهم این فرایند محسوب می شود. نتایج نشان می دهد که نقش معلم در عصر هوش مصنوعی صرفا انتقال دانش نیست، بلکه هدایت دانش آموزان برای تبدیل شدن به یادگیرندگانی مستقل، پرسشگر، تحلیلگر و مسئول است. از این رو، توانمندسازی آموزگاران و فراهم کردن برنامه های آموزشی مناسب برای توسعه شایستگی های مرتبط با هوش مصنوعی و تفکر انتقادی، ضرورتی اساسی برای نظام آموزشی محسوب می شود.