سنجش میزان آگاهی دانشجویان فیزیک از ذرات کوارک و گلوئون و سیر تحول آن ها از مهبانگ تا امروز

پژوهش حاضر با هدف سنجش میزان آگاهی دانشجویان فیزیک از ذرات کوارک و گلوئون و سیر تحول کیهانی آن ها از مهبانگ اولیه تا امروز انجام شد. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را دانشجویان مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد رشته فیزیک دانشگاه های دولتی ایران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ تشکیل دادند که از میان آن ها ۲۸۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که روایی محتوایی آن توسط پنل خبرگان فیزیک ذرات و آموزش فیزیک تایید شد (CVR = ۰/۸۷، CVI = ۰/۹۱) و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۸۹) به دست آمد. پرسشنامه دارای ۳۵ گویه در شش بعد شامل: پیشینه تاریخی-کیهانی، خواص بنیادی کوارک ها، ساختار و نقش گلوئون ها، مبانی کرومودینامیک کوانتومی (QCD)، محبوس سازی کوارک و آزادی مجانبی، و تشکیل و خواص پلاسمای کوارک-گلوئون (QGP) بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون کولموگروف-اسمیرنوف و آزمون تی تک نمونه ای تحلیل شدند. نتایج آزمون کولموگروف-اسمیرنوف نشان داد توزیع نمرات در تمامی ابعاد نرمال است (p > ۰/۰۵) که استفاده از آزمون های پارامتریک را توجیه می کند. نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که میانگین نمره آگاهی دانشجویان (M = ۱۸/۴۲، SD = ۴/۶۷) به طور معناداری بالاتر از میانگین نظری است (t(۲۷۹) = ۷/۸۵، p < ۰/۰۰۱). با این حال، در ابعاد مبانی QCD و پلاسمای کوارک-گلوئون، آگاهی دانشجویان پایین تر از سطح مورد انتظار بود که نشان دهنده نیاز به بازنگری در برنامه درسی و به کارگیری روش های آموزشی موثرتر در این حوزه ها است. یافته های این پژوهش می تواند برای برنامه ریزان درسی، مدرسان فیزیک و تالیف کنندگان کتاب های درسی مفید باشد. واژگان کلیدی: کوارک ها، گلوئون ها، مهبانگ، کرومودینامیک کوانتومی، پلاسمای کوارک-گلوئون، دانشجویان فیزیک، سنجش آگاهی