طراحی الگوی جامع مدیریت مشارکتی مدارس به منظور بهبود شاخص های یادگیری وپیشرفت تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی جامع مدیریت مشارکتی در مدارس به منظور بهبود شاخص های یادگیری و ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به مرحله اجرا درآمد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از حیث روش شناسی مبتنی بر رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی (کیفی-کمی) در میان مدیران، معلمان و صاحب نظران حوزه مدیریت آموزشی انجام شد. در فاز کیفی، با بهره گیری از نمونه گیری هدفمند و انجام مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با متخصصان تا رسیدن به مرحله اشباع نظری، مولفه ها و ابعاد اولیه الگو استخراج گردید. در بخش کمی، با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته حاصل از مرحله پیشین که روایی و پایایی آن احراز گردید، داده ها از نمونه آماری منتخب گردآوری شد. مدل تحلیل مطالب در بخش کیفی بر پایه روش تحلیل مضمون (تم) و کدگذاری سه مرحله ای، و در بخش کمی مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) بود. فرآیند سنجش داده ها نشان داد که الگوی مدیریت مشارکتی شامل پنج بعد کلیدی رهبری توزیع شده، بسترسازی ساختاری، فرهنگ سازمانی همکارانه، توانمندسازی معلمان و تعامل اثربخش با اولیا است. یافته های معادلات ساختاری حاکی از آن بود که استقرار نظام مدیریت مشارکتی، اثری مستقیم، مثبت و معنادار بر ارتقای جو سازمانی و عملکرد تدریس معلمان دارد. این الگو از طریق بهینه سازی بستر یاددهی-یادگیری، شاخص های شناختی و انگیزشی دانش آموزان نظیر یادگیری خودتنظیم، اشتیاق تحصیلی و تفکر انتقادی را به شکل معناداری تقویت می کند. نتایج نهایی تایید کرد که هم افزایی ارکان مدرسه در تصمیم گیری ها، بهبود چشمگیر نمرات و پیشرفت تحصیلی پایدار فراگیران را در مقایسه با روش های سنتی به همراه دارد. برازش مطلوب الگوی طراحی شده بیانگر کارآمدی و جامعیت آن برای ارتقای کیفی شاخص های یادگیری در بافت نظام تعلیم و تربیت کشور است. بر مبنای یافته های پژوهش، استقرار شوراهای مشارکتی واقعی، تفویض اختیارات اجرایی به معلمان و تشکیل گروه های یادگیری همتا در مدارس به عنوان راهکارهایی عملیاتی توصیه می شود. در مجموع، این الگوی ساختاریافته می تواند به عنوان یک چارچوب راهبردی در اختیار مدیران و سیاست گذاران آموزش و پرورش قرار گیرد تا مسیر دستیابی به موفقیت تحصیلی را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی:مدیریت مشارکتی مدارس ، الگوی جامع مدیریتی ، شاخص های یادگیری ، پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ، مدل سازی معادلات ساختاری (SEM).