بررسی تاثیر روش تدریس مشارکتی بر رشد مهارت های اجتماعی دانش آموزان دوره ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر روش تدریس مشارکتی بر رشد و تقویت مهارت های اجتماعی دانش آموزان دوره ابتدایی به انجام رسیده است. رشد ابعاد اجتماعی در سنین پایه، بسترساز سازگاری فردی و موفقیت تحصیلی در مراحل بعدی زندگی است و الگوهای فعال آموزشی نقشی تعیین کننده در این زمینه دارند. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از حیث ماهیت و روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره ابتدایی یکی از نواحی آموزشی در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که از میان آن ها نمونه ای به حجم ۶۰ نفر با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جای دهی شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد مهارت های اجتماعی ماتسون (فرم معلم/والدین) با روایی صوری، محتوایی و پایایی تاییدشده از طریق ضریب آلفای کرونباخ بود. مداخله آموزشی بر روی گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه و بر مبنای راهبردهای یادگیری مشارکتی (نظیر ساختار جیگ ساو و گروه های همیار) اجرا شد، در حالی که گروه کنترل با روش های سنتی و متداول آموزش دیدند. مدل تحلیل مطالب و ارزیابی داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری (MANCOVA) در محیط نرم افزار SPSS انجام پذیرفت. یافته های حاصل از تحلیل آماری نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، تفاوت معناداری میان میانگین نمرات دو گروه در متغیر مهارت های اجتماعی وجود دارد ($P < ۰.۰۵$). نتایج به دست آمده حاکی از آن است که تدریس مشارکتی تاثیر مثبت و معناداری بر ارتقای مولفه های مهارت های اجتماعی شامل برقراری ارتباط موثر، همدلی، مسئولیت پذیری گروهی و رفتارهای جامعه پذیر در دانش آموزان دارد. بر این اساس، پیشنهاد می شود معلمان دوره ابتدایی از الگوهای تعاملی و همیارانه در طراحی برنامه های درسی خود بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: تدریس مشارکتی ، مهارت های اجتماعی ، دوره ابتدایی ، یادگیری همیارانه ، تعامل همسالان.