بررسی رابطه انگیزه پیشرفت با عملکرد تحصیلی در مقاطع مختلف

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه میان انگیزه پیشرفت و عملکرد تحصیلی در میان دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی (ابتدایی، متوسطه اول، متوسطه دوم) بود. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان مقاطع ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۴۵۰ نفر (۱۵۰ نفر از هر مقطع) انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه انگیزه پیشرفت هرمنس (Hermans, ۱۹۷۰) و معدل کل سال قبل دانش آموزان به عنوان شاخص عملکرد تحصیلی بود. روایی پرسشنامه از طریق تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (۰/۸۷) تایید شد. برای تحلیل داده ها از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف، آزمون تی تک نمونه ای، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده شد. یافته ها نشان داد که میان انگیزه پیشرفت و عملکرد تحصیلی در هر سه مقطع تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (p<۰/۰۱). همچنین، قدرت پیش بینی انگیزه پیشرفت از عملکرد تحصیلی در مقاطع مختلف متفاوت بود؛ به گونه ای که در دوره ابتدایی این رابطه از شدت بیشتری برخوردار بود. نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که میانگین انگیزه پیشرفت دانش آموزان به طور معناداری بالاتر از حد متوسط است. این یافته ها می تواند برای برنامه ریزان آموزشی، مشاوران مدارس و والدین در راستای تقویت انگیزه پیشرفت دانش آموزان و بهبود عملکرد تحصیلی آنان سودمند باشد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: انگیزه پیشرفت ، عملکرد تحصیلی ، مقاطع تحصیلی ، دانش آموزان ، خودکارآمدی.