تاثیر به کارگیری بازی های آموزشی بر انگیزش تحصیلی، خودکارآمدی یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر به کارگیری بازی های آموزشی بر انگیزش تحصیلی، خودکارآمدی یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر پایه ی دوم ابتدایی انجام شد. روش این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه ی اجرا، نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه ی آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر پایه ی دوم ابتدایی مدارس دولتی منطقه ی ۱۵ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود (۱۲۲۰ نفر). نمونه ای به حجم ۴۰ دانش آموز از یک مدرسه ی دولتی به صورت در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) گمارش شدند. برای گردآوری داده ها از سه پرسشنامه ی استاندارد (انگیزش تحصیلی والرند و همکاران، ۱۹۸۹؛ خودکارآمدی یادگیری لین و تسای، ۲۰۱۳؛ عملکرد تحصیلی فام و تیلور، ۱۹۹۹) استفاده شد. گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ی ۴۵ دقیقه ای تحت مداخله ی بازی های آموزشی قرار گرفت. داده ها با استفاده از آزمون های تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک متغیره تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که اثر مداخله بر ترکیب متغیرهای وابسته معنادار است (F=۱۵.۸۴، p<۰.۰۰۱، η²=۰.۴۷). بازی های آموزشی به ترتیب ۳۸ درصد از تغییرات انگیزش تحصیلی (F=۳۵.۴۲، p<۰.۰۰۱)، ۳۹ درصد از تغییرات خودکارآمدی یادگیری (F=۳۶.۷۸، p<۰.۰۰۱) و ۴۱ درصد از تغییرات عملکرد تحصیلی (F=۳۹.۰۵، p<۰.۰۰۱)، را تبیین کردند. همچنین، مداخله بر تمامی مولفه های هر سه متغیر تاثیر معناداری داشت (p<۰.۰۰۱). نتایج نشان داد که بازی های آموزشی با تامین نیازهای روان شناختی بنیادین (خودمختاری، شایستگی و ارتباط)، ارائه ی تجارب موفق عملکردی و فعال سازی فرآیندهای شناختی، تاثیر مثبت و معناداری بر هر سه متغیر پژوهش دارند. بنابراین، به کارگیری بازی های آموزشی در دوره ی ابتدایی به عنوان رویکردی موثر در بهبود کیفیت یادگیری توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

: بازی های آموزشی ، انگیزش تحصیلی ، خودکارآمدی یادگیری ، عملکرد تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی