آلودگی میکروپلاستیک ها در ماهی ها: مروری بر شناسایی منابع ورود، مسیرهای مواجهه، مکانیسم های تجمع بافتی

آلودگی میکروپلاستیک ها در محیط های آبی به یکی از نگرانی های جدی زیست محیطی تبدیل شده است. این ذرات با اندازه کمتر از ۵ میلی متر، از منابع مختلفی مانند رواناب شهری، پساب تصفیه خانه ها، فعالیت های صنعتی و کشاورزی و تجزیه ادوات ماهیگیری و منابع دیگر وارد آب ها می شوند. ماهی ها از راه های گوناگون مانند بلع، تنفس یا تماس پوستی با این ذرات مواجه می شوند. عوامل متعددی از جمله ویژگی های فیزیکوشیمیایی ذرات میکروپلاستیک ها (اندازه، شکل، دانسیته و نوع پلیمر)، وضعیت فیزیولوژیکی ماهی ها و شرایط محیطی در تجمع میکروپلاستیک ها در بافت ماهی ها نقش دارند. میکروپلاستیک ها به دلیل سطح ویژه بالا، قابلیت جذب و تجمع آلاینده های شیمیایی سمی از محیط اطراف را دارند. هنگامی که میکروپلاستیک ها از راه های گوناگون وارد بدن ماهی می شوند، فرایند واجذب (آزادسازی) مواد سمی آغاز شده و این ترکیبات در بافت های داخلی رها می شوند. در نتیجه، احتمال بروز عوارض سمی و انتقال این آلاینده ها در زنجیره غذایی به طور قابل توجهی افزایش می یابد. با توجه به جایگاه ماهی در سبد غذایی انسان ، تجمع میکروپلاستیک ها و ترکیبات سمی همراه آن در بافت ماهی ها، زنجیره ای از آلودگی را به بدن انسان انتقال داده و می تواند خطرات جبران ناپذیری برای سلامت انسان به همراه داشته باشد. این مقاله مروری به بررسی این سه محور اصلی یعنی منابع ورود، مسیرهای مواجهه و عوامل موثر بر تجمع میکروپلاستیک ها در بافت ماهی ها پرداخته تا تصویر روشنی از چرخه آلودگی میکروپلاستیک ها در ماهی ها ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

میکروپلاستیک ، ماهی ، منبع آلودگی ، زنجیره غذایی ، تجمع زیستی