گیاه پالایی فلزات سنگین در پاک سازی محیط زیست

آلودگی محیط زیست به فلزات سنگین یکی از مهم ترین مشکلات ناشی از توسعه صنعتی، معدن کاری، کشاورزی فشرده و دفع نامناسب پسماندهاست. عناصری مانند سرب، کادمیوم، جیوه، کروم، نیکل، مس و روی در غلظت های بالا برای گیاهان، جانوران و انسان سمی هستند. فلزات سنگین برخلاف بسیاری از آلاینده های آلی به طور طبیعی تجزیه نمی شوند و می توانند برای مدت طولانی در خاک، رسوبات و آب باقی بمانند. روش های متداول پاک سازی، از جمله خاک برداری، شست وشوی خاک، تثبیت شیمیایی و تصفیه فیزیکی، معمولا هزینه بر و گاهی مخرب محیط زیست هستند. گیاه پالایی یا پالایش زیستی به کمک گیاهان، روشی کم هزینه، نسبتا سازگار با محیط زیست و مناسب برای مناطق وسیع است که در آن از توانایی گیاهان برای جذب، انتقال، انباشت، تثبیت یا تغییر شکل آلاینده ها استفاده می شود. این فناوری از طریق فرایندهایی مانند فیتواستخراج، تثبیت گیاهی، ریشه پالایی، ریزوفیلتراسیون و تبخیر گیاهی انجام می گیرد. کارایی گیاه پالایی به نوع فلز، ویژگی های خاک، گونه گیاه، فعالیت میکروارگانیسم های ریزوسفری و مدیریت زیست توده آلوده وابسته است. استفاده هم زمان از گیاهان مناسب، باکتری های محرک رشد گیاه، قارچ های میکوریزا و اصلاح کننده های خاک می تواند عملکرد این روش را افزایش دهد. با وجود مزایای فراوان، زمان بر بودن، محدودیت عمق ریشه، سمیت شدید برخی خاک ها و ضرورت مدیریت زیست توده آلوده از محدودیت های مهم گیاه پالایی به شمار می روند.

کلیدواژه ها:

گیاه پالایی ، فلزات سنگین ، فیتواستخراج ، تثبیت گیاهی ، ریزوسفر ، فیتوکلاتین ، متالوتیونئین ، PGPR ، آلودگی خاک