پایداری نظام های کشاورزی درمناطق خشک و نیمه خشک تحت تاثیر تغییراقلیم وتغییرکاربری اراضی

مناطق خشک و نیمه خشک به دلیل محدودیت های اکولوژیک و نوسانات اقلیمی، از جمله شکننده ترین زیست بوم های جهان برای فعالیت های کشاورزی محسوب می شوند. با این حال، تشدید تغییر اقلیم و تحولات شتابان در کاربری اراضی، پایداری این نظام های تولیدی را با مخاطرات جدی روبرو کرده است. این پژوهش با روش مروری و تحلیلی، به بررسی هم افزایی میان تغییرات اقلیمی (شامل افزایش دما، بی نظمی بارش و رخدادهای حدی) و مداخلات انسانی در کاربری اراضی (مانند توسعه ناپایدار کشاورزی و بهره برداری مفرط از منابع آب و خاک) پرداخته است.یافته های این مطالعه نشان می دهد که برهم کنش میان این دو پیشران، یک چرخه بازخوردی مخرب ایجاد کرده است که منجر به تخریب خدمات اکوسیستمی، کاهش نفوذپذیری خاک، افت تراز آب های زیرزمینی و تشدید فرایند بیابان زایی می شود. تحلیل ابعاد پایداری بیانگر آن است که پیامدهای زیست محیطی، به سرعت به کاهش سودآوری اقتصادی و تنزل رفاه اجتماعی-اقتصادی جوامع محلی منجر شده و تاب آوری نظام های کشاورزی را به شدت تضعیف نموده است. این مطالعه تاکید می کند که تکیه صرف بر روش های تولیدی سنتی و توسعه افقی کشاورزی در شرایط فعلی، راهکار پایداری نیست.در نهایت، این تحقیق با استناد به مدل های مفهومی و تجربیات جهانی، رویکردی مبتنی بر مدیریت هوشمند تقاضای آب، اصلاح الگوی کشت بر اساس توان اکولوژیک، اجرای دقیق طرح های آمایش سرزمین و تقویت معیشت های جایگزین را پیشنهاد می دهد. نتیجه گیری می شود که دستیابی به پایداری کشاورزی در مناطق خشک، نیازمند گذار از رویکردهای مبتنی بر عرضه به سمت مدیریت سازگارانه و سیستماتیک است تا از این طریق امنیت غذایی و بقای زیستی این مناطق برای نسل های آینده تضمین گردد.

کلیدواژه ها:

تغییراقلیم ، امنیت غذایی ، تغییرکاربری اراضی ، مناطق خشک و نیمه خشک ، کشاورزی پایدار