مروری بر اثرات تنش خشکی و سازوکارهای پاسخ و تحمل گیاهان در سطوح مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی

تنش خشکی یکی از مهم ترین تنش های غیرزیستی است که رشد، نمو و عملکرد گیاهان را در بسیاری از مناطق جهان محدود می کند. افزایش جمعیت، کاهش منابع آب و تغییرات اقلیمی موجب شده است که خشکی به عنوان یکی از چالش های اساسی بخش کشاورزی مطرح شود. کمبود آب باعث بروز تغییرات گسترده در فرآیندهای مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاهان می شود و می تواند منجر به کاهش رشد اندام های هوایی، محدود شدن سطح برگ، کاهش فتوسنتز، اختلال در جذب عناصر غذایی و افزایش تولید گونه های فعال اکسیژن از مهم ترین پیامدهای تنش خشکی هستند. گیاهان در پاسخ به تنش خشکی سازوکارهای مختلفی را برای کاهش اثرات منفی این تنش به کار می گیرند. کاهش سطح برگ، افزایش رشد ریشه، تنظیم روزنه ها، تجمع اسمولیت هایی مانند پرولین و قندهای محلول و همچنین افزایش فعالیت سیستم آنتی اکسیدانی از جمله مهم ترین این پاسخ ها هستند. در سطح بیوشیمیایی نیز تنش خشکی با افزایش تولید گونه های فعال اکسیژن همراه بوده که در صورت عدم کنترل، سبب آسیب به ساختارهای سلولی می شود. در این شرایط گیاهان با فعال سازی آنزیم های آنتی اکسیدانی و تولید متابولیت های محافظ از سلول های خود محافظت می کنند. هدف این مقاله مروری، بررسی اثرات تنش خشکی و مهم ترین سازوکارهای پاسخ و تحمل گیاهان در سطوح مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی است.

کلیدواژه ها:

تنش خشکی ، گیاه ، تحمل به تنش ، صفات مورفوفیزیولوژیکی ، ویژگی های بیوشیمیایی