به نژادی درون شیشه ای(In vitro) برای افزایش تحمل به تنش های محیطی: مروری بر تکنیک ها و کاربردها

تنش های محیطی ناشی از عوامل زیستی و غیرزیستی، یکی از موانع اصلی در دستیابی به تولید پایدار محصولات کشاورزی محسوب می شوند. این تنش ها می توانند منجر به کاهش شدید عملکرد، افت کیفیت محصول و در نهایت ناامنی غذایی شوند. در دهه های اخیر، روش های به نژادی درون شیشه ای(In Vitro) با استفاده از تکنیک های کشت بافت و سلول گیاهی، به عنوان ابزاری قدرتمند برای غلبه بر این چالش ها مطرح شده اند. این روش ها امکان گزینش و تکثیر گیاهان مقاوم به تنش را در شرایط کنترل شده آزمایشگاهی فراهم می آورند و سرعت فرایندهای به نژادی را به طور قابل توجهی افزایش می دهند. این مقاله مروری با هدف بررسی جامع تکنیک های به نژادی درون شیشه ای و کابردهای آن ها در افزایش تحمل گیهان به تنش های محیطی، مروری بر آخرین دستاوردها، چالش ها و چشم اندازهای آینده این حوزه ارائه می دهد. در این مرور تکنیک هایی مانند کشت کالوس، سوسپانسیون سلولی، باززایی اندام و استفاده از تنش های محیطی در محیط کشت به منظور القای مقاومت مورد بحث قرار خواهند گرفت. نتایج مطالعات نشان می دهد که به نژادی درون شیشه ای پتانسیل بالایی در توسعه ارقام جدید مقاوم به تنش های رایج مانند خشکی، شوری،سرما، گرما و عوامل بیماری زا دارد. با این حال چالش هایی نظیر پایداری صفات مقاومت در شرایط درون شیشه ای و مزرعه همچنان نیازمند تحقیقات بیشتر است.

کلیدواژه ها:

به نژادی درون شیشه ای ، کشت بافت ، تنش محیطی ، محصولات کشاورزی ، اصلاح نباتات