آسیب شناسی مدارس دخترانه تیز هوشان دوره اول مشهد با توجه به فاکتور رقابت

پژوهش حاضر با هدف آسیب شناسی مدارس دخترانه ی تیزهوشان (سمپاد) دوره ی اول متوسطه ی شهر مشهد با توجه به فاکتور رقابت، با استفاده از رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شد. در بخش کیفی، با استفاده از روش مطالعه ی پدیدارشناسی و با انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۴ نفر از دانش آموزان، ۱۲ نفر از معلمان و ۸ نفر از مدیران و مشاوران مدارس سمپاد دخترانه (جمعا ۴۴ نفر) که با روش نمونه گیری هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند، داده های مربوط به تجارب، درک و آسیب های مرتبط با رقابت در این مدارس جمع آوری و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری موضوعی تحلیل گردید. در بخش کمی، جامعه ی آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر پایه ی هفتم، هشتم و نهم مدارس سمپاد شهر مشهد (۵۶۰ نفر) بود که از میان آن ها، ۲۳۰ نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند و به پرسشنامه های محقق ساخته ی آسیب های رقابتی (با ۳۶ گویه و ۶ مولفه، ضریب پایایی ۹۱/۰) و پرسشنامه ی سلامت روانی (با ۲۱ گویه، ضریب پایایی ۸۷/۰) پاسخ دادند. تحلیل داده ها در بخش کیفی با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی و در بخش کمی با استفاده از آزمون های t تک نمونه ای، تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر، ضریب همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS) انجام گرفت. یافته های بخش کیفی منجر به شناسایی ۶ آسیب اصلی مرتبط با رقابت در مدارس دخترانه ی تیزهوشان شد که عبارتند از: اضطراب و فشار روانی مزمن، کاهش عزت نفس و خودپنداره ی منفی، روابط رقابتی-خصمانه و کاهش همکاری، فرسودگی تحصیلی و کاهش انگیزه ی درونی، تمرکز افراطی بر نمره و نتیجه به جای یادگیری عمیق، و نادیده گرفتن استعدادهای غیرتحصیلی و کاهش خلاقیت. نتایج بخش کمی نشان داد که تمامی شش آسیب رقابتی در مدارس دخترانه ی تیزهوشان به طور معناداری بالاتر از سطح متوسط (۳) قرار دارند و بالاترین میانگین مربوط به مولفه های اضطراب و فشار روانی (۴۳/۴) و تمرکز افراطی بر نمره (۲۹/۴) و کم ترین میانگین مربوط به مولفه ی نادیده گرفتن استعدادهای غیرتحصیلی (۷۸/۳) است و همچنین، بین شاخص کلی آسیب های رقابتی با سلامت روانی دانش آموزان رابطه ی منفی و معناداری وجود داشت .

کلیدواژه ها:

آسیب شناسی ، رقابت ، مدارس تیزهوشان ، سلامت روانی ، اضطراب ، عزت نفس