مدرسه در آینه الگوریتم ها: بازاندیشی در یادگیری، نقش معلم و تربیت در عصر هوش مصنوعی

گسترش شتابان هوش مصنوعی و الگوریتم های هوشمند، ساختار و کارکردهای سنتی مدرسه را با تغییرات بنیادینی مواجه کرده است. فناوری های هوش مصنوعی نه تنها شیوه دسترسی و پردازش اطلاعات را دگرگون ساخته اند، بلکه مفهوم یادگیری، نقش معلم و ماموریت تربیتی مدرسه را نیز نیازمند بازاندیشی کرده اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل نقش هوش مصنوعی و الگوریتم ها در بازتعریف یادگیری، نقش معلم و تربیت در مدرسه معاصر انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، مروری تحلیلی است. جامعه پژوهش را منابع علمی مرتبط با هوش مصنوعی در آموزش، یادگیری الگوریتمی، نقش معلم، تربیت و اخلاق فناوری تشکیل دادند که به صورت هدفمند بررسی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد مقایسه ای تفسیری تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که هوش مصنوعی با فراهم کردن امکان شخصی سازی یادگیری، دسترسی سریع به منابع و ارائه بازخورد، فرایند یادگیری را از دریافت و حفظ اطلاعات به سمت پرسشگری، تحلیل، ارزیابی و تولید معنادار دانش سوق داده است. همچنین، نقش معلم از انتقال دهنده صرف اطلاعات به تسهیلگر، طراح موقعیت های یادگیری، راهنما و ناظر بر استفاده مسئولانه از فناوری تغییر یافته است. از سوی دیگر، گسترش هوش مصنوعی در کنار فرصت هایی همچون افزایش دسترسی آموزشی و تنوع بخشی به یادگیری، چالش هایی مانند نقض حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، نابرابری دیجیتال، وابستگی به فناوری و کاهش استقلال فکری را به همراه دارد. در نتیجه، مدرسه مطلوب عصر هوش مصنوعی باید فناوری محور صرف نباشد، بلکه با رویکردی انسان محور، فناوری را در خدمت رشد شناختی، اخلاقی، اجتماعی و عاطفی دانش آموزان قرار دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، الگوریتم های آموزشی ، یادگیری ، نقش معلم ، تربیت ، مدرسه هوشمند