تاثیر هوش مصنوعی بر انگیزه درونی دانش آموزان در فرایند یادگیری

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر انگیزه ی درونی دانش آموزان در فرایند یادگیری، با استفاده از رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شد. در بخش کیفی، با استفاده از روش مطالعه ی پدیدارشناسی و با انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از دانش آموزان، ۱۲ نفر از معلمان و ۸ نفر از متخصصان حوزه ی فناوری آموزشی و روان شناسی تربیتی که با روش نمونه گیری هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند، داده های مربوط به تجارب و درک آنان از تاثیر هوش مصنوعی بر انگیزه ی درونی جمع آوری و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری موضوعی تحلیل گردید. در بخش کمی، جامعه ی آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر دوره ی دوم متوسطه ی شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها، ۲۵۰ نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند و به پرسشنامه های محقق ساخته ی تاثیر هوش مصنوعی بر انگیزه ی درونی (با ۲۴ گویه و ۴ مولفه، ضریب پایایی ۹۰/۰) و انگیزه ی درونی تحصیلی والرند و همکاران (۱۹۹۲) با ۱۸ گویه و ۳ مولفه (شایستگی، خودمختاری و ارتباط، ضریب پایایی ۸۷/۰) پاسخ دادند. تحلیل داده ها در بخش کیفی با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی و در بخش کمی با استفاده از آزمون های t تک نمونه ای، تحلیل عاملی تاییدی، ضریب همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS) انجام گرفت. یافته های بخش کیفی منجر به شناسایی ۴ نقش اصلی هوش مصنوعی در تاثیر بر انگیزه ی درونی شامل شخصی سازی یادگیری، بازخورد فوری و دقیق، افزایش تعامل و جذابیت، و ایجاد چالش و کنجکاوی گردید و همچنین، ۴ چالش اصلی شامل وابستگی به فناوری، کاهش تعاملات انسانی، اضطراب ناشی از ارزیابی های الگوریتمی، و یکنواختی و کاهش خلاقیت شناسایی شدند. نتایج بخش کمی نشان داد که هوش مصنوعی به طور معناداری بر انگیزه ی درونی دانش آموزان تاثیر مثبت دارد و مولفه های شخصی سازی یادگیری و بازخورد فوری، بالاترین میانگین را به خود اختصاص دادند .

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، انگیزه ی درونی ، یادگیری ، شخصی سازی ، بازخورد فوری