تاثیر مطالعه متون غیردرسی بر سطح پیشرفت درس فارسی دانش آموزان

هدف: هدف از پژوهش حاضر، واکاوی رابطه میان میزان مطالعه متون غیردرسی (کتاب های ادبی، داستانی و غیرداستانی) و سطح پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در درس زبان فارسی است. این مطالعه در پی آن است که بررسی کند آیا مطالعه آزادانه و خارج از چارچوب کتاب های درسی، منجر به ارتقای مهارت های چهارگانه زبانی (خواندن، نوشتن، شنیدن و سخن گفتن) و در نتیجه بهبود نمرات و پیشرفت تحصیلی در این درس می گردد یا خیر.روش کار: این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-همبستگی و پیمایشی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزانی بود که به دو گروه «خوانندگان فعال کتاب های غیردرسی» و «دانش آموزان با مطالعه محدود» تقسیم شدند. ابزار سنجش شامل پرسشنامه میزان مطالعه آزاد، تحلیل دفترچه های تکالیف و مقایسه نمرات دروس فارسی در آزمون های ماهانه و پایان ترم بود. همچنین از طریق تحلیل محتوایی، میزان غنای واژگان و توانایی تحلیل متنی دانش آموزان مورد ارزیابی قرار گرفت.یافته ها: نتایج نشان داد که بین مطالعه کتاب های غیردرسی و پیشرفت تحصیلی در درس فارسی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. دانش آموزانی که به طور منظم کتاب های غیردرسی می خوانند، در بخش های «درک مطلب»، «تحلیل ادبی» و «تولید متن» (انشائات) به طور چشم گیری موفق تر از گروه کنترل بوده اند. همچنین مشاهده شد که مطالعه آزاد باعث افزایش دایره لغات، بهبود نحو جمله بندی و تقویت قدرت تخیل و تحلیل انتقادی در دانش آموزان شده است که این عوامل به طور مستقیم بر نمرات نهایی آن ها در درس فارسی اثر گذاشته است.نتیجه گیری: یافته های پژوهش حاضر حاکی از آن است که کتاب های درسی به تنهایی برای ارتقای سطح زبانی دانش آموزان کافی نیستند و مطالعه متون غیردرسی به عنوان یک «تقویت کننده آموزشی» عمل می کند. توصیه می شود مدارس با ایجاد محیط های ترغیب کننده به مطالعه آزاد و جایگزینی تکالیف تکراری با گزارش های کتاب خوانی، فضای لازم را برای رشد مهارت های زبانی دانش آموزان فراهم کنند.

کلیدواژه ها:

کتاب خواندن ، مطالعه ، کتابخوانی ، مدرسه ، فرهنگ