از «من می توانم» تا «ما یاد می گیریم»: بررسی تاثیر خودپنداره تحصیلی بر انگیزه و مشارکت در کلاس های ابتدایی

خودپنداره تحصیلی به عنوان یکی از بنیادی ترین سازه های روان شناختی، نقشی تعیین کننده در شکل گیری انگیزه و مشارکت دانش آموزان در فرایند یادگیری ایفا می کند. این مقاله با رویکردی مروری و با هدف تبیین تاثیر خودپنداره تحصیلی بر انگیزه و مشارکت دانش آموزان دوره ابتدایی نگاشته شده است. یافته های پژوهش های داخلی و خارجی نشان می دهد که خودپنداره تحصیلی مثبت از طریق افزایش باورهای خودکارآمدی، تقویت انگیزه درونی، و تسهیل تعاملات اجتماعی، زمینه ساز مشارکت فعال و عمیق دانش آموزان در فعالیت های کلاسی می شود (بندورا، ۱۹۹۷؛ دسی و رایان، ۲۰۰۰). همچنین، روش های تدریس مشارکتی، بازخوردهای توصیفی، و ایجاد جو عاطفی حمایتگر، از مهم ترین عوامل موثر بر تقویت خودپنداره تحصیلی در مقطع ابتدایی شناسایی شده اند (زاهدبابلان و همکاران، ۱۳۹۶؛ عزیزیان کهن و همکاران، ۱۴۰۰). نتایج این مطالعه نشان می دهد که حرکت از نگرش «من می توانم» به تجربه جمعی «ما یاد می گیریم» مستلزم توجه نظام مند به ابعاد روان شناختی، آموزشی و اجتماعی محیط کلاس است.

کلیدواژه ها:

خودپنداره تحصیلی ، انگیزش تحصیلی ، مشارکت کلاسی ، آموزش ابتدایی ، یادگیری مشارکتی