تاثیر رفتارهای انطباق پذیر معلم در مواجهه با خطاهای دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر رفتارهای انطباق پذیر معلم در مواجهه با خطاهای دانش آموزان بر انگیزش تحصیلی، خودکارآمدی و درگیری شناختی آنان انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و جامعه ی آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر دوره ی اول متوسطه ی شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها، ۶۰ نفر با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و گواه (۳۰ نفر) جایگزین گردیدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های انگیزش تحصیلی والرند و همکاران (۱۹۹۲) با ضریب پایایی ۸۶/۰، خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان (۱۹۹۹) با ضریب پایایی ۸۴/۰ و درگیری شناختی ریو و تسنگ (۲۰۱۱) با ضریب پایایی ۸۷/۰ استفاده شد. مداخله ی آموزشی رفتارهای انطباق پذیر در مواجهه با خطا برای معلمان گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ی ۹۰ دقیقه ای (هفته ای دو جلسه به مدت ۴ هفته) انجام شد که شامل آموزش مولفه های پذیرش خطا به عنوان فرصت یادگیری، بازخورد سازنده و حمایت گر، الگوسازی رفتار انطباق پذیر، تشویق به تحلیل و اصلاح خطا، کاهش تنش و اضطراب ناشی از خطا، و ارائه ی راهبردهای جایگزین بود و سپس، معلمان این رفتارها را در کلاس درس خود به مدت ۸ جلسه (همزمان با ادامه ی آموزش) به کار گرفتند. گروه آزمایش در تمامی متغیرهای وابسته، به طور معناداری نمرات بالاتری نسبت به گروه گواه در پس آزمون کسب کرد. بر اساس یافته ها، رفتارهای انطباق پذیر معلم در مواجهه با خطاهای دانش آموزان، به عنوان یک راهبرد کلیدی و موثر در ارتقای انگیزش، خودکارآمدی و درگیری شناختی، و همچنین، کاهش اضطراب و ترس از شکست در دانش آموزان توصیه می شود و پیشنهاد می گردد که در برنامه های تربیت معلم و توانمندسازی حرفه ای، به آموزش این مهارت ها به معلمان توجه ویژه شود.

کلیدواژه ها:

رفتارهای انطباق پذیر ، خطاهای دانش آموزان ، انگیزش تحصیلی ، خودکارآمدی ، درگیری شناختی