نقش سبک های فرزندپروری والدین در شکل گیری ذهنیت رشد و انگیزش پیشرفت تحصیلی فرزندان

نهاد خانواده نخستین و بنیادی ترین بستر جامعه پذیری، رشد عاطفی، تکوین ساختارهای شناختی و شکل دهی به گرایش های تحصیلی فرزندان به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف بررسی همه جانبه و عمیق نقش سبک های فرزندپروری والدین در شکل گیری ذهنیت رشد و انگیزش پیشرفت تحصیلی فرزندان به روش توصیفی، تحلیلی و اسنادی تدوین شده است. ساختار الگوهای فرزندپروری به عنوان منظومه ای از نگرش ها، رفتارها، شیوه های انضباطی و تعاملات هیجانی والدین، پایه های ادراک کودکان و نوجوانان از شایستگی، هوش، تاب آوری و اهداف تحصیلی را پی ریزی می نماید. ذهنیت رشد باوری بنیادین است که بر پایه آن، توانمندی ها و قابلیت های ذهنی اموری پایدار، ایستا و از پیش مقدر نبوده، بلکه از رهگذر کوشش هدفمند، استمرار، یادگیری از خطاها و به کار بستن راهبردهای سازنده قابلیت فزونی و بالندگی دارند. از سوی دیگر، انگیزش پیشرفت تحصیلی نیروی درونی و پایداری است که یادگیرنده را به سوی تسلط بر تکالیف چالش برانگیز، غلبه بر ناملایمات و رسیدن به برتری هدایت می کند. بررسی متون تخصصی، پیشینه های پژوهشی معتبر و مبانی نظری نشان می دهد که شیوه فرزندپروری مقتدرانه به دلیل تلفیق متعادل پذیرش بی قیدوشرط، پاسخگویی گرم و انتظارات منطقی، بیشترین همخوانی را با پرورش ذهنیت رشد و افزایش انگیزش درونی پیشرفت دارد. در نقطه مقابل، سبک های مستبدانه با اتکا به سلطه گری، ارزیابی محوری و تنبیه سخت گیرانه، و سبک های سهل گیرانه به سبب نبود استاندارد، رهاسازی تربیتی و فقدان چهارچوب، بستر را برای تکوین ذهنیت ثابت، اضطراب ارزیابی و افت انگیزش مهیا می سازند. بازنگری بنیادین شیوه های تعاملی خانواده، آموزش والدین و هماهنگ سازی الگوهای تربیتی خانه با نظام آموزشی، گامی حیاتی در مسیر اعتلای سرمایه های انسانی نسل نوین محسوب می گردد.

کلیدواژه ها:

سبک های فرزندپروری ، ذهنیت رشد ، ذهنیت ثابت ، انگیزش پیشرفت تحصیلی ، جو عاطفی خانواده ، استقلال طلبی ، تاب آوری تحصیلی.