اثربخشی آموزش مدیریت تعارض بین فردی به معلمان بر کاهش تنش های کلاسی و افزایش امنیت روانی و مشارکت تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مدیریت تعارض بین فردی به معلمان بر کاهش تنش های کلاسی و افزایش امنیت روانی و مشارکت تحصیلی دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و جامعه آماری شامل تمامی معلمان و دانش آموزان پسر دوره دوم متوسطه شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها، ۴۰ معلم به صورت نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به همراه کلاس های مربوطه (هر کلاس با ۳۵ دانش آموز، جمعا ۱۴۰۰ دانش آموز) به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ معلم با ۷۰۰ دانش آموز) و گواه (۲۰ معلم با ۷۰۰ دانش آموز) جایگزین گردیدند. برای جمع آوری داده ها از مقیاس تنش های کلاسی محقق ساخته با اقتباس از پرسشنامه تنش شغلی معلمان (۲۰ گویه، ۴ مولفه)، پرسشنامه امنیت روانی کلاس درس (محقق ساخته با اقتباس از مقیاس امنیت روانی ادموندسون، ۱۹۹۹، ۱۸ گویه، ۳ مولفه) و پرسشنامه مشارکت تحصیلی ریو و تسنگ (۲۰۱۱، ۱۷ گویه، ۳ مولفه) استفاده شد که پایایی آن ها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب برابر با ۹۰/۰، ۸۸/۰ و ۸۹/۰ محاسبه گردید. مداخله آموزشی مدیریت تعارض بین فردی برای معلمان گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ای (دو جلسه در هفته به مدت ۶ هفته) و بر اساس پروتکل طراحی شده بر اساس مدل مدیریت تعارض توماس-کیلمن و رویکرد حل تعارض سازنده انجام شد که شامل آموزش مولفه های شناسایی سبک های تعارض، مهارت های ارتباط موثر، گوش دادن فعال، همدلی، حل مسئله مشارکتی، تنظیم هیجان و مذاکره بود. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک متغیره و همچنین، آزمون تعقیبی در سطح معناداری ۰۵/۰ انجام گرفت. یافته ها نشان داد که آموزش مدیریت تعارض بین فردی به معلمان به طور معناداری باعث کاهش تنش های کلاسی و افزایش امنیت روانی و مشارکت تحصیلی دانش آموزان در گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه شده است (۰۰۱/۰ > P) و اندازه اثر برای کاهش تنش کلاسی (۶۵/۰ = η²)، افزایش امنیت روانی (۵۹/۰ = η²) و افزایش مشارکت تحصیلی (۶۲/۰ = η²) در سطح بالا قرار داشت. بر اساس یافته ها، آموزش مدیریت تعارض بین فردی به معلمان به عنوان یک مداخله موثر برای بهبود فضای روانی-اجتماعی کلاس و افزایش مشارکت تحصیلی دانش آموزان توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت تعارض بین فردی ، تنش های کلاسی ، امنیت روانی ، مشارکت تحصیلی ، آموزش معلمان