ارائه الگوی مدیریت کلاس مبتنی بر هوش هیجانی برای کاهش پرخاشگری و افزایش همدلی بین دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی مدیریت کلاس مبتنی بر هوش هیجانی برای کاهش پرخاشگری و افزایش همدلی بین دانش آموزان، با استفاده از رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شد. در بخش کیفی، با استفاده از روش نظریه داده بنیاد (گراندد تئوری) و با انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۸ نفر از معلمان با تجربه (با بیش از ۱۵ سال سابقه)، مشاوران مدرسه، متخصصان روان شناسی تربیتی و مدیران آموزشی که با روش نمونه گیری هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند، داده های مربوط به مولفه ها، راهبردها و پیامدهای مدیریت کلاس مبتنی بر هوش هیجانی جمع آوری و با استفاده از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید. در بخش کمی، جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر دوره اول متوسطه شهر اصفهان (۱۲۴۰۰ نفر) بود که از میان آن ها، ۳۸۰ نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند و به پرسشنامه های هوش هیجانی شرینگ (۱۹۹۶) با ۳۳ گویه، پرخاشگری باس و پری (۱۹۹۲) با ۲۹ گویه و همدلی جولیف و فارینگتون (۲۰۰۶) با ۲۰ گویه پاسخ دادند. تحلیل داده ها در بخش کیفی با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی و در بخش کمی با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS) انجام گرفت. یافته های بخش کیفی منجر به شناسایی ۶ مولفه اصلی برای مدیریت کلاس مبتنی بر هوش هیجانی شامل خودآگاهی عاطفی معلم، خودتنظیمی هیجانی در مواجهه با تعارضات، همدلی با دانش آموزان، مهارت های ارتباطی موثر، ایجاد فضای امن و حمایت گر، و آموزش هوش هیجانی به دانش آموزان گردید و همچنین، ۴ راهبرد اصلی شامل مدیریت تعارضات به صورت سازنده، تقویت همکاری و همدلی، استفاده از بازخورد مثبت و تشویق های فرایندمحور، و آموزش مهارت های اجتماعی-هیجانی و ۳ پیامد اصلی شامل کاهش پرخاشگری، افزایش همدلی و بهبود جو کلاسی شناسایی شدند.

کلیدواژه ها:

مدیریت کلاس ، هوش هیجانی ، پرخاشگری ، همدلی ، دانش آموزان