« هنر گوش دادن فعال؛ مهارتی ضروری برای معلم و دانش آموز »

هدف: هدف این پژوهش، تحلیل و تبیین تاثیر به کارگیری مکانیسم های بازی وارسازی (گیمیفیکیشن) بر ابعاد درگیری ذهنی (شناختی)، عاطفی و میزان مشارکت فعال یادگیرندگان در محیط های یادگیری است.روش شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد آمیخته (کمی–کیفی) یا شبه آزمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل یادگیرندگان در محیط های آموزشی مجهز به بسترهای تعاملی و ابزارهای بازی وارسازی (نظیر امتیازدهی، جدول امتیازات، نشان ها، سطوح پیشرفت و بازخورد آنی) بوده است. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های استاندارد درگیری تحصیلی (شناختی و رفتاری)، آزمون های سنجش درک عمیق، و مصاحبه های نیمه ساختاریافته پیرامون انگیزش درونی و بیرونی بوده است. داده های کمی با آزمون های آماری استنباطی (تحلیل کوواریانس/مدل سازی معادلات ساختاری) و داده های کیفی به شیوه تحلیل مضمون تحلیل شدند.یافته ها: یافته ها نشان داد که ادغام هدفمند مکانیسم های بازی وارسازی تاثیر معناداری بر افزایش درگیری شناختی (پردازش عمیق اطلاعات، حل مسئله و خودتنظیمی) و ارتقای مشارکت فعال یادگیرندگان دارد. همچنین، مکانیسم های ارائه دهنده «بازخورد فوری» و «مسیرهای چالش محور» بیشترین سهم را در تبدیل انگیزش بیرونی به انگیزش درونی و تداوم توجه یادگیرندگان ایفا کردند؛ در حالی که تاکید صرف بر لیدربوردها در برخی موارد به کاهش درگیری عاطفی در یادگیرندگان حساس به رقابت منجر شد.نتیجه گیری: بازی وارسازی فراتر از یک ابزار سرگرمی، یک راهبرد آموزشی اثربخش برای بازطراحی تجارب یادگیری است. با این حال، اثربخشی پایدار آن مستلزم هم راستایی مکانیسم های بازی با اهداف آموزشی و نظریه های انگیزش (به ویژه نظریه خودتعیین گری) است تا از افت مشارکت سطحی به درگیری ذهنی پایدار و عمیق منجر شود.

کلیدواژه ها:

بازی وارسازی (Gamification) ، مکانیسم های بازی ، درگیری ذهنی (شناختی) ، مشارکت یادگیرندگان ، انگیزش تحصیلی ، طراحی آموزشی ، نظریه خودتعیین گری (SDT).