نقش آموزش مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله در برنامه درسی بر پرورش شهروندی مسئولیت پذیر در دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی دقیق و همه جانبه نقش آموزش مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله در برنامه درسی بر فرایند جامعه پذیری و پرورش شهروندی مسئولیت پذیر در نظام آموزش و پرورش تدوین شده است. روش پژوهش در این مطالعه، مبتنی بر رویکرد توصیفی تحلیلی و واکاوی اسنادی مبانی نظری و شواهد تجربی حوزه فلسفه تعلیم و تربیت، برنامه درسی و روان شناسی شناختی است. یافته های حاصل از تحلیل نشان می دهد که ادغام هدفمند مهارت های تفکر تحلیلی، استدلال منطقی و حل مسئله خلاقانه در تار و پود برنامه های درسی، دانش آموزان را از مصرف کنندگان منفعل اطلاعات به کنشگرانی فکور، پرسشگر، اهل گفتگو و متعهد به منافع عمومی تبدیل می کند. تجهیز فراگیران به تفکر انتقادی، مصونیت شناختی آنان را در برابر اخبار جعلی، تعصبات کور، افراط گرایی و دستکاری های رسانه ای ارتقا می بخشد. همچنین، تسلط بر الگوهای حل مسئله، روحیه مشارکت جویی، کار جمعی، همدلی اجتماعی و احساس عاملیت مدنی را در مواجهه با چالش های زیست محیطی، اخلاقی و اجتماعی جامعه بارور می سازد. بنابراین، گذار از برنامه های درسی متمرکز بر حافظه پروری به سوی برنامه های تفکرمحور و مسئله مدار، پیش شرط بنیادین تحقق دموکراسی، عدالت اجتماعی و توسعه پایدار است.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، حل مسئله ، شهروندی مسئولیت پذیر ، برنامه درسی ، آموزش و پرورش ، تربیت مدنی.