تاثیر هوش مصنوعی بر یادگیری مبتنی بر پروژه و افزایش مشارکت دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر یادگیری مبتنی بر پروژه و افزایش مشارکت دانش آموزان دوره متوسطه شهر تهران انجام شده است. این مطالعه به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دو ماهه انجام گردید و جامعه آماری آن شامل تمامی دانش آموزان دوره متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. یافته ها نشان داد که استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در چارچوب یادگیری مبتنی بر پروژه، تاثیر مثبت و معناداری بر افزایش مشارکت دانش آموزان و بهبود کیفیت یادگیری پروژه محور داشته است و این تاثیر در مرحله پیگیری نیز پایدار مانده است و این یافته، نشان دهنده اثربخشی پایدار هوش مصنوعی بر متغیرهای شناختی و رفتاری دانش آموزان در محیط های یادگیری پروژه محور است. همچنین نتایج حاکی از آن است که هوش مصنوعی بر مولفه های مختلف مشارکت دانش آموزان (از جمله مشارکت رفتاری، مشارکت عاطفی و مشارکت شناختی) و مولفه های یادگیری مبتنی بر پروژه (از جمله طراحی پروژه، تحقیق و کاوش، تحلیل داده ها، ارائه و بازخورد) تاثیر مثبت داشته است و بیشترین تاثیر بر مولفه های تحقیق و کاوش و مشارکت شناختی مشاهده شده است. بررسی نقش تعدیل گر جنسیت نشان داد که اگرچه پسران در هر دو متغیر تاثیرپذیری بیشتری نشان دادند، اما این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود و هوش مصنوعی برای هر دو گروه جنسیتی به یک اندازه اثربخش بوده است. تحلیل داده های کیفی حاصل از مشاهده رفتارهای دانش آموزان و مصاحبه با معلمان نشان داد که مهم ترین کاربردهای هوش مصنوعی در یادگیری پروژه محور شامل جستجوی هوشمند اطلاعات، تحلیل داده های پروژه، تولید محتوای چندرسانه ای، ارائه بازخورد فوری و شخصی سازی مسیر یادگیری بوده است و دانش آموزان گزارش کردند که با استفاده از این ابزارها، توانسته اند پروژه های خود را با کیفیت بالاتری انجام دهند، به منابع معتبرتری دسترسی پیدا کنند، و از فرایند یادگیری لذت بیشتری ببرند. با توجه به گسترش روزافزون کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش و اهمیت یادگیری پروژه محور در پرورش مهارت های قرن بیست و یکم، ضرورت استفاده ترکیبی از هوش مصنوعی و روش های فعال یادگیری بیش از پیش آشکار می شود و بر اساس یافته ها، به معلمان، مدیران و برنامه ریزان درسی پیشنهاد می شود که با گنجاندن ابزارهای هوش مصنوعی در فعالیت های پروژه محور، به افزایش مشارکت و بهبود کیفیت یادگیری دانش آموزان کمک نمایند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یادگیری مبتنی بر پروژه ، مشارکت دانش آموزان ، دوره متوسطه