بررسی اثربخشی برنامه های مبتنی بر قصه و نمایش خلاق بر تقویت هوش هیجانی و کاهش رفتارهای پرخاشگرانه در کلاس درس

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه های آموزشی مبتنی بر قصه گویی تعاملی و نمایش خلاق بر مولفه های هوش هیجانی و کاهش رفتارهای پرخاشگرانه در دانش آموزان دوره ابتدایی انجام پذیرفت.روش شناسی: این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون همراه با گروه گواه و پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پایه سوم و چهارم ابتدایی مشغول به تحصیل در سال تحصیلی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ بود. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۴۰ دانش آموز انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و گواه (۲۰ نفر) جای دهی شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۶۰ دقیقه ای تحت مداخله تلفیقی «قصه و نمایش خلاق» قرار گرفت، در حالی که گروه گواه برنامه عادی کلاسی را دنبال کرد. ابزارهای جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه هوش هیجانی بار-آن نسخه کودکان و نوجوانان (EQ-i:YV) و پرسشنامه پرخاشگری کودکان واحدی و همکاران (AGQ) بود. داده ها با آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری (MANCOVA) با نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند.یافته ها: تحلیل داده ها نشان داد که تفاوت معناداری بین میانگین نمرات پس آزمون گروه های آزمایش و گواه در مولفه های هوش هیجانی (شناخت هیجان، سازگاری، خلق عمومی و مدیریت استرس) و ابعاد پرخاشگری (کلامی، بدنی و رابطه ای) وجود دارد (p<۰.۰۰۱p < ۰.۰۰۱p<۰.۰۰۱). برنامه مداخله ای به افزایش معنادار هوش هیجانی و کاهش پرخاشگری در گروه آزمایش منجر شد.نتیجه گیری: قصه گویی و نمایش خلاق به عنوان رویکردهای بیانی و فرافکنانه، ابزارهایی اثربخش و جذاب برای آموزش مهارت های هیجانی، تقویت همدلی و مهار رفتارهای تکانشی در محیط مدرسه به شمار می روند. به کارگیری این روش ها در برنامه های مکمل مدارس ابتدایی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

قصه درمانی ، نمایش خلاق ، هوش هیجانی ، رفتارهای پرخاشگرانه ، دانش آموزان ابتدایی ، مشاوره مدرسه.