طراحی الگوی تدریس ریاضی مبتنی بر حل مسئله برای تقویت مهارت های تفکر منطقی دانش آموزان

هدف پژوهش حاضر، طراحی و تبیین الگوی تدریس ریاضی مبتنی بر حل مسئله به منظور تقویت مهارت های تفکر منطقی دانش آموزان است. با توجه به اهمیت نقش ریاضیات در پرورش توانایی های تحلیلی و استدلالی، این پژوهش به روش کیفی از نوع تحلیل محتوای جهت دار انجام شده است. جامعه مورد مطالعه شامل متون تخصصی حوزه آموزش ریاضی، روان شناسی شناختی و فلسفه تعلیم و تربیت در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ است. نمونه گیری به صورت هدفمند و بر اساس غنای محتوایی صورت گرفت و داده ها با استفاده از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که الگوی موثر تدریس حل مسئله، دارای شش مولفه اصلی شامل موقعیت های مسئله محور واقعی، راهبردهای فراشناختی، گفتگوی موثر کلاسی، بازخورد سازنده، ارزشیابی پویا و انعطاف پذیری شناختی است. همچنین، این الگو نیازمند بستری از باورهای اثربخش معلم، ساختار منعطف کلاس و محتوای غنی و چالش برانگیز است. بر اساس یافته ها، مدل پیشنهادی در سه سطح طراحی فعالیت، اجرای تدریس و ارزشیابی یادگیری تدوین گردید که هر سطح شامل مجموعه ای از اصول و راهکارهای عملی برای معلمان است. نتیجه نهایی حاکی از آن است که به کارگیری نظام مند الگوی تدریس مبتنی بر حل مسئله، با ایجاد تعامل پویا بین دانش آموز، مسئله و معلم، زمینه را برای پرورش تفکر منطقی، مهارت های استدلال قیاسی و استقرایی، توانایی تحلیل و ترکیب اطلاعات و در نهایت، شکل گیری ذهنیت علمی و نقادانه در دانش آموزان فراهم می آورد. این پژوهش با ارائه چارچوبی منسجم و عملیاتی، گامی موثر در جهت بهبود کیفیت آموزش ریاضی در نظام آموزشی کشور برداشته است

کلیدواژه ها:

الگوی تدریس ، حل مسئله ریاضی ، تفکر منطقی ، مهارت های شناختی ، آموزش ریاضی ، روش تدریس.