بررسی نقش آموزش تاریخ در بازتولید و تعمیق مولفه های هویت ایرانی اسلامی دانش آموزان با رویکرد شایستگی محور

هویت ایرانی اسلامی یکی از مهم ترین مولفه های تربیتی و فرهنگی در نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران به شمار می آید. در این میان، آموزش تاریخ به دلیل ارتباط مستقیم با گذشته، میراث فرهنگی، ارزش های دینی، تحولات اجتماعی و شکل گیری حافظه جمعی، نقش مهمی در بازتولید و تعمیق هویت دانش آموزان دارد. آموزش تاریخ زمانی می تواند در تحقق این هدف موفق عمل کند که فراتر از انتقال اطلاعات و محفوظات تاریخی حرکت کرده و زمینه درک، تحلیل و کاربرد مفاهیم هویتی را در زندگی فردی و اجتماعی دانش آموزان فراهم سازد. رویکرد شایستگی محور با تاکید بر توسعه دانش، نگرش و مهارت، بستری مناسب برای تحقق این هدف فراهم می کند.پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش تاریخ در بازتولید و تعمیق مولفه های هویت ایرانی اسلامی دانش آموزان با رویکرد شایستگی محور انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع علمی، اسناد بالادستی و پژوهش های مرتبط است. یافته ها نشان می دهد که آموزش تاریخ می تواند از طریق تقویت آگاهی تاریخی، شناخت مفاخر ملی و دینی، تبیین ارزش های فرهنگی و تمدنی، افزایش حس تعلق اجتماعی و توسعه تفکر انتقادی، نقش موثری در شکل گیری و تعمیق هویت ایرانی اسلامی ایفا کند. همچنین رویکرد شایستگی محور موجب می شود دانش آموزان از سطح حفظ رویدادها فراتر رفته و توانایی تحلیل، تفسیر و بهره گیری از آموزه های تاریخی در مواجهه با مسائل معاصر را کسب کنند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که آموزش تاریخ زمانی بیشترین تاثیر را بر هویت دانش آموزان خواهد داشت که محتوای آموزشی، روش های تدریس و شیوه های ارزشیابی در راستای پرورش شایستگی های هویتی، فرهنگی و اجتماعی طراحی شوند. بنابراین، بازنگری در برنامه های درسی تاریخ و توجه به رویکردهای نوین آموزشی می تواند زمینه تقویت هویت ایرانی اسلامی و تربیت شهروندانی آگاه، مسئولیت پذیر و برخوردار از اعتماد به نفس فرهنگی را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

آموزش تاریخ ، هویت ایرانی اسلامی ، رویکرد شایستگی محور ، هویت ملی ، هویت دینی ، آگاهی تاریخی ، تعلیم و تربیت ، دانش آموزان ، برنامه درسی تاریخ ، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش.