نقش معلمان در پرورش تفکر خلاق و تفکر انتقادی در دانش آموزان

پرورش تفکر خلاق و تفکر انتقادی از مهم ترین اهداف نظام های آموزشی معاصر به شمار می رود، زیرا دانش آموزان برای مواجهه با مسائل پیچیده، تغییرات سریع اجتماعی و علمی و شرایط متغیر زندگی، به توانایی فراتر از حفظ و بازتولید اطلاعات نیاز دارند. مدرسه و به ویژه معلم می توانند نقش تعیین کننده ای در ایجاد محیطی داشته باشند که در آن دانش آموزان به پرسشگری، تحلیل، ارزیابی، ایده پردازی و حل مسئله تشویق شوند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش معلمان در پرورش تفکر خلاق و تفکر انتقادی در دانش آموزان است. این پژوهش با روش مروری و با بررسی منابع فارسی و انگلیسی انجام شده است. یافته های مطالعات بررسی شده نشان می دهد که سبک تدریس معلم، نوع تعامل با دانش آموز، استفاده از روش های فعال، ایجاد فرصت برای پرسشگری، به کارگیری مسئله های چالش برانگیز، یادگیری مشارکتی، بارش فکری، یادگیری پروژه محور و فراهم کردن فضای امن برای بیان دیدگاه های متفاوت، تاثیر قابل توجهی بر رشد تفکر خلاق و انتقادی دارد. همچنین مشخص شد که معلم زمانی می تواند نقش موثری در این زمینه داشته باشد که از جایگاه انتقال دهنده صرف اطلاعات فاصله گرفته و به تسهیلگر یادگیری تبدیل شود. نتایج همچنین بر ارتباط متقابل تفکر خلاق و انتقادی و تاثیر آن ها بر پیشرفت تحصیلی تاکید دارد. بنابراین، توانمندسازی معلمان در زمینه روش های تدریس فعال و مهارت های تفکر می تواند یکی از راهبردهای اساسی برای تربیت دانش آموزانی مستقل، پرسشگر، خلاق و توانمند در تصمیم گیری باشد.

کلیدواژه ها:

تفکر خلاق ، تفکر انتقادی ، نقش معلم ، دانش آموزان