بررسی علل و راهکارهای عدم مهارت در حل اختلافات کلامی دانش آموزان (دعواهای کلامی) در دوره ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی علل و راهکارهای عدم مهارت در حل اختلافات کلامی دانش آموزان در دوره ابتدایی انجام شده است. این مطالعه به روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی و با تاکید بر تحلیل محتوای مصاحبه ها و مشاهده رفتارهای دانش آموزان انجام گردید و جامعه آماری آن شامل دانش آموزان، معلمان و والدین مدارس ابتدایی شهرستان ... در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. یافته ها نشان داد که مهم ترین علل عدم مهارت در حل اختلافات کلامی دانش آموزان شامل ضعف در مهارت های ارتباطی و اجتماعی، الگوبرداری از رفتارهای نامناسب در محیط خانواده و جامعه، کمبود آموزش مهارت های حل تعارض در مدرسه، تفاوت های فردی و شخصیتی، و نقش رسانه های مجازی در ترویج الگوهای ارتباطی خشن می باشد و این علل، به صورت تعاملی و چندوجهی، به شکل گیری و تداوم رفتارهای پرخاشگرانه کلامی در دانش آموزان منجر می شوند و از این رو، حل این مسئله نیازمند رویکردی جامع و هماهنگ در سطوح مختلف خانواده، مدرسه و جامعه است. همچنین نتایج حاکی از آن است که راهکارهای موثر برای افزایش مهارت حل اختلافات کلامی شامل آموزش مهارت های اجتماعی و ارتباطی، برگزاری کارگاه های حل تعارض برای دانش آموزان، توانمندسازی معلمان در مدیریت تعارضات کلاسی، مشارکت والدین در آموزش مهارت های اجتماعی، ایجاد فضای امن و حمایت گرانه در مدرسه، و استفاده از روش های تدریس مشارکتی و فعال می باشد و این راهکارها، با تقویت مهارت های ارتباطی، همدلی و خودتنظیمی هیجانی در دانش آموزان، به کاهش دعواهای کلامی و بهبود روابط بین فردی آنان کمک می کنند. با توجه به شیوع بالای اختلافات کلامی در میان دانش آموزان دوره ابتدایی و پیامدهای منفی آن بر سلامت روانی، عملکرد تحصیلی و جو عاطفی کلاس، ضرورت توجه به این مسئله و طراحی برنامه های مداخله ای موثر بیش از پیش آشکار می شود و بر اساس یافته ها، به معلمان، مدیران، والدین و برنامه ریزان آموزشی پیشنهاد می شود که با همکاری و هماهنگی یکدیگر، به آموزش مهارت های حل تعارض و ارتباط موثر به دانش آموزان بپردازند و از این طریق، به کاهش دعواهای کلامی و ارتقای سلامت روانی و اجتماعی آنان کمک نمایند.

کلیدواژه ها:

مهارت حل اختلاف ، دعواهای کلامی ، دانش آموزان ، دوره ابتدایی ، مهارت های اجتماعی