تاثیر مشاوره مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر کاهش اضطراب و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان

اضطراب تحصیلی یکی از شایع ترین چالش های روان شناختی در میان دانش آموزان است که پیامدهای منفی گسترده ای بر عملکرد تحصیلی و سلامت روان آنان بر جای می گذارد. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند مطالعات انجام شده در زمینه ی تاثیر مشاوره مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر کاهش اضطراب و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان انجام شد. با جست وجو در پایگاه های علمی معتبر داخلی و خارجی، از میان ۲۱۳ مطالعه ی اولیه، ۳۳ مقاله ی واجد شرایط وارد این مرور شدند (قاسمی و همکاران، ۱۴۰۳). یافته ها نشان داد که درمان شناختی-رفتاری، درمان مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، مهم ترین مداخلات انجام شده در این حوزه بوده اند که در این میان، رویکرد شناختی-رفتاری بیشترین کاربرد را داشته است (قاسمی و همکاران، ۱۴۰۳؛ گکینتونی و همکاران، ۲۰۲۴). نتایج مطالعات حاکی از آن است که مشاوره ی شناختی-رفتاری با شناسایی و اصلاح افکار خودکار منفی و باورهای غیرمنطقی، به کاهش معنادار اضطراب و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان منجر می شود (عبداله زاده و همکاران، ۱۴۰۲؛ احمدی و رضایی، ۱۴۰۳؛ ویلیامز و همکاران، ۲۰۲۲). اثربخشی این رویکرد در بستر مدرسه و با اجرای متخصصان مجرب، بیش از سایر روش های مداخله بوده است (تامپسون و همکاران، ۲۰۲۳؛ رحیمیان و جعفری، ۱۴۰۳). با توجه به یافته ها، به کارگیری مشاوره ی شناختی-رفتاری در مدارس به عنوان یک مداخله ی موثر و مبتنی بر شواهد توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

مشاوره ی شناختی-رفتاری ، اضطراب تحصیلی ، عملکرد تحصیلی ، دانش آموزان ، مرور نظام مند