یادگیری هوشمند؛ از خانواده تا مدرسه و تاثیر آن بر نتایج علمی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر یادگیری هوشمند از خانواده تا مدرسه بر نتایج علمی دانش آموزان دوره متوسطه شهر تهران انجام شده است. این مطالعه به روش توصیفی-همبستگی با رویکرد کمی و با تاکید بر مدل سازی معادلات ساختاری انجام گردید و جامعه آماری آن شامل تمامی دانش آموزان و والدین آنان در مدارس متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. یافته ها نشان داد که یادگیری هوشمند در دو سطح خانواده و مدرسه، تاثیر مثبت و معناداری بر نتایج علمی دانش آموزان دارد و از میان مولفه های مختلف یادگیری هوشمند، مولفه های محیط یادگیری هوشمند در مدرسه و حمایت والدین از یادگیری هوشمند در خانه، قوی ترین پیش بینی کننده های نتایج علمی دانش آموزان بوده اند و این یافته، نشان دهنده نقش کلیدی هر دو نهاد خانواده و مدرسه در پیاده سازی یادگیری هوشمند و تاثیر آن بر موفقیت تحصیلی دانش آموزان است. همچنین نتایج حاکی از آن است که یادگیری هوشمند با فراهم کردن محیط های یادگیری تعاملی، شخصی سازی شده و مبتنی بر فناوری، به افزایش انگیزه، مشارکت و خودتنظیمی دانش آموزان در یادگیری کمک می کند و از این طریق، به بهبود نتایج علمی آنان منجر می شود و نقش واسطه ای انگیزه و خودتنظیمی در این رابطه، تایید شد و نشان داد که یادگیری هوشمند، هم به طور مستقیم و هم به طور غیرمستقیم از طریق افزایش انگیزه و خودتنظیمی، به بهبود نتایج علمی دانش آموزان منجر می شود. بررسی نقش تعدیل گر جنسیت و سطح تحصیلات والدین نشان داد که جنسیت تاثیر معناداری بر اثربخشی یادگیری هوشمند ندارد، اما سطح تحصیلات والدین با اثربخشی این رویکرد رابطه مثبت دارد و در خانواده های با تحصیلات بالاتر، تاثیر یادگیری هوشمند بر نتایج علمی دانش آموزان قوی تر است و این یافته، نشان دهنده نقش سرمایه فرهنگی خانواده در بهره مندی از یادگیری هوشمند است. تحلیل داده های کیفی حاصل از مصاحبه با معلمان، والدین و دانش آموزان نشان داد که مهم ترین عوامل موثر بر موفقیت یادگیری هوشمند شامل دسترسی به فناوری، سواد دیجیتال والدین و معلمان، حمایت عاطفی و آموزشی خانواده، کیفیت محتوای دیجیتال، و تعامل سازنده بین خانه و مدرسه بوده است و مشارکت کنندگان گزارش کردند که همکاری و هماهنگی بین خانواده و مدرسه در پیاده سازی یادگیری هوشمند، نقشی تعیین کننده در موفقیت این رویکرد و بهبود نتایج علمی دانش آموزان دارد. با توجه به گسترش روزافزون فناوری های هوشمند در آموزش و ضرورت هماهنگی بین خانواده و مدرسه در این زمینه، ضرورت تدوین برنامه های ملی برای توانمندسازی والدین و معلمان در حوزه یادگیری هوشمند بیش از پیش آشکار می شود و بر اساس یافته ها، به سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس، معلمان و والدین پیشنهاد می شود که با فراهم کردن زیرساخت های فناورانه، توانمندسازی والدین و معلمان، و ایجاد هماهنگی و همکاری بین خانه و مدرسه، به پیاده سازی موفق یادگیری هوشمند و ارتقای نتایج علمی دانش آموزان کمک نمایند.

کلیدواژه ها:

یادگیری هوشمند ، خانواده ، مدرسه ، نتایج علمی ، دانش آموزان