هوش مصنوعی و نقش آن در آموزش مهارت های آینده نگر برای نسل های نوین

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در آموزش مهارت های آینده نگر برای نسل های نوین در مدارس متوسطه شهر تهران انجام شده است. این مطالعه به روش توصیفی-همبستگی با رویکرد کمی و با تاکید بر مدل سازی معادلات ساختاری انجام گردید و جامعه آماری آن شامل تمامی معلمان و دانش آموزان مدارس متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. یافته ها نشان داد که هوش مصنوعی نقش مثبت و معناداری در آموزش مهارت های آینده نگر برای نسل های نوین دارد و این تاثیر در ابعاد مختلف از جمله مهارت های تفکر انتقادی، خلاقیت، حل مسئله، همکاری و ارتباطات، سواد دیجیتال، خودتنظیمی و یادگیری مادام العمر مشاهده شده است و از میان این ابعاد، مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله، قوی ترین تاثیر را از هوش مصنوعی پذیرفته اند و این یافته، نشان دهنده ظرفیت بالای هوش مصنوعی در پرورش مهارت های شناختی سطح بالا در دانش آموزان است. همچنین نتایج حاکی از آن است که هوش مصنوعی با ایجاد محیط های یادگیری تعاملی، شخصی سازی شده و مبتنی بر پروژه، به پرورش مهارت های قرن بیست و یکم کمک می کند و از طریق تحلیل داده های یادگیری، شناسایی نقاط قوت و ضعف دانش آموزان و ارائه بازخوردهای فوری، به بهبود فرایند یادگیری و افزایش انگیزه و مشارکت آنان منجر می شود. بررسی نقش تعدیل گر جنسیت و سابقه کار معلمان نشان داد که تاثیر هوش مصنوعی بر آموزش مهارت های آینده نگر در مدارس با سابقه کار کمتر و با ترکیب جنسیتی مختلف، تفاوت معناداری ندارد و این یافته، نشان دهنده اثربخشی فراگیر هوش مصنوعی در محیط های آموزشی مختلف است. تحلیل داده های کیفی حاصل از مصاحبه با معلمان و دانش آموزان نشان داد که مهم ترین کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش مهارت های آینده نگر شامل شبیه سازی موقعیت های واقعی، ارائه چالش های پیچیده، تحلیل داده ها، تولید محتوای تعاملی و تسهیل یادگیری مشارکتی بوده است و معلمان و دانش آموزان گزارش کردند که استفاده از هوش مصنوعی، کیفیت یادگیری را افزایش داده، انگیزه را بهبود بخشیده و فرایند یاددهی-یادگیری را کارآمدتر ساخته است. با توجه به گسترش روزافزون کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش و ضرورت آماده سازی نسل های نوین برای آینده ای نامطمئن و در حال تغییر، ضرورت تدوین برنامه های ملی برای استفاده موثر از هوش مصنوعی در آموزش مهارت های آینده نگر بیش از پیش آشکار می شود .

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مهارت های آینده نگر ، نسل های نوین ، یادگیری مادام العمر ، مهارت های قرن بیست و یکم